آماری عجیب از میزان هدر رفت آب باران؛ چه راهکاری برای عبور از این بحران وجود دارد؟

به گزارش ایده روز آنلاین، حسن وحید افزود: شرایط کشور علی رغم ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های که در بخش‌های مختلف دارد، وسعت حوزه آبخیز کشور هم وسعت سرزمینی و هم تعداد حوزه آبخیز ۱۲۵ میلیون هکتار است.

وی بیان کرد: با توجه به بارندگی‌ها و پراکنش بارندگی و شرایطی که در کشور وجود دارد، با یکسری از بحران‌ها مانند تغییر اقلیم و خشکسالی مواجه شده‌ایم، البته چند بحران زیست محیطی مثل فرسایش خاک نیز در کشور ایجاد شده که از مهمترین مباحث اصلی در این زمینه است.

وحید ادامه داد: نرم فرسایش خاک ایران نسبت به دنیا یک مقدار بیشتر است، حدود ۱۵.۴ تن در هکتار در سال عدد بالایی است؛ یعنی حدود ۱ و نیم تا ۲ میلیارد مترمکعب فرسایش خاک در سطح کشوراست، خاک غنی کشاورزی که هر سانتیمتر آن حدود صدها سال طول می‌کشد تا ایجاد شود، فرسایش پیدا می‌کند.

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی افزود: نکته بعدی افت شدید سفره‌های آب‌های زیرزمینی است، طبق آخرین آمار از وزارت نیرو، حدود ۱۶۰ میلیارد مترمکعب کسری سفره‌های آب‌های زیرزمینی است. این دو مسئله باعث شده توان سرزمینی کاهش پیدا کند ، اخباری که مربوط به فرونشست مانند گردوغبار، ریزگردها و کاهش توان سرزمین در سطح کشور وجود دارد علی رغم ظرفیت‌هایی که وجود دارد از مباحث عدم توجه به این مقوله است.

وحید اضافه کرد: اگر ظرفیت پوشش را یک مقدار در سطح کشور افزایش بدهیم که طرح‌های آبخوان داری و آبخیزداری یکی از مباحث اصلی در این زمینه است، می‌توانیم از بخشی از این بحران‌ها عبور کنیم.

به گفته وی، نکته اینکه براساس آخرین آمار سالیانه، حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب حجم بارش در سطح کشور است که حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب حجم تبخیر و تعرق و حدود ۱۰۰ میلیارد و اکنون ۸۰ میلیارد سهم آب قابل برنامه ریزی ما است. عملاً ۷۵ درصد حجم بارش کشور تبخیر می‌شود و ۲۵ درصد سهم آب در دسترس ما است.

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی ادامه داد: یکی از مهمترین اثراتی که طرح‌های آبخیزداری و آبخوان داری و منابع طبیعی دارد این است که ما سطح تبخیر را می‌توانیم کاهش بدهیم. یعنی اگر پوشش گیاهی مناسبی داشته باشیم سطح تبخیر کاهش پیدا می‌کند، هرچقدر سطح تبخیر را کاهش بدهیم به نسبت میزان آب قابل دسترس افزایش پیدا می‌کند و به همان میزان هم می‌تواند میزان فرسایش خاک را کنترل کند.

وی افزود: از همه مهمتر اینکه آبی که به عنوان روان آب است، سیلاب است و باعث تخریب می‌شود و از دسترس خارج می‌شود و وارد دریای آزاد می‌شود را بتوانیم کنترل کنیم.

وحید گفت: آخرین تحقیقاتی که در این زمینه شده است نشان می‌دهد که اکنون متوسط تبخیر ۷۵ درصد است، افزایش سطح پوششی نشان داده است که می‌تواند به ۵۸ درصد کاهش پیدا کند، یعنی حدود ۱۰ یا ۱۲ درصد کاهش دارد که عدد بالایی است اگر توجه به مباحث مرتبط با حفظ آب و خاک و پوشش گیاهی در سطح کشور شود که بتوانیم سطح پوشش گیاهی را افزایش بدهیم و طراحی آبخیزداری منجر به حفظ آب و خاک می‌شود می‌تواند اثرات خوبی در بحث حفاظت از خاک و مدیریت منابع آبی را داشته باشد.