آیا زهره «سیاره روسی» است؟

به گزارش ایده روز آنلاین، زهره (ناهید) را می‌توان جهنم واقعی منظومه شمسی نامید. دمای سطح آن به حدود ۴۶۵ درجه سانتی‌گراد می‌رسد که برای ذوب سرب کافی است. علاوه بر آن، فشار جو زهره با حدود ۹۰ برابر فشار سطح زمین، مشابه قرار گرفتن در عمق نزدیک به یک کیلومتری اقیانوس است.

ابرهای غلیظ اسید سولفوریک و جو متراکم دی‌اکسید کربن نیز هر برنامه فضایی را به چالشی مهندسی تبدیل می‌کنند.

شاهکار فضایی 

از دهه ۱۹۶۰ تا اوایل دهه ۱۹۸۰، اتحاد جماهیر شوروی مجموعه‌ای از مأموریت‌های فضایی با نام «ونرا» را برای مطالعه زهره اجرا کرد.

نقاط عطف این برنامه

• نخستین کاوشگر ساخت بشر که به سیاره‌ای دیگر رسید
• نخستین فرود نرم موفق روی زهره با ونرا ۷ در سال ۱۹۷۰
• نخستین تصاویر ثبت‌شده از سطح زهره با ونرا ۹ در سال ۱۹۷۵
• نخستین تصاویر رنگی و نمونه‌برداری از خاک زهره با ونرا ۱۳ در سال ۱۹۸۲

چرا هیچ کشوری نتوانست این موفقیت را تکرار کند؟

دلیل اصلی، محیط فوق‌العاده خشن زهره است. حتی مقاوم‌ترین تجهیزات الکترونیکی در برابر دمای بسیار بالا، فشار عظیم و محیط خورنده این سیاره دوام چندانی نمی‌آورند. برای مثال، کاوشگر ونرا ۱۳ تنها ۱۲۷ دقیقه پس از فرود فعال ماند اما همین زمان کوتاه برای ثبت تصاویر رنگی، اندازه‌گیری ترکیب خاک و ارسال داده‌های ارزشمند علمی کافی بود.

جمله «زهره یک سیاره روسی است» بیشتر اشاره‌ای نمادین به پیشگامی تاریخی شوروی در اکتشاف این سیاره بود. اکنون پس از چند دهه بی‌توجهی، زهره دوباره به یکی از اهداف مهم اکتشافات فضایی تبدیل شده است. مأموریت‌های آینده از سوی ناسا، آژانس فضایی اروپا و روسیه برای بررسی جو، زمین‌شناسی و تاریخ اقلیمی این سیاره برنامه‌ریزی شده‌اند. البته تاکنون هیچ یک نتوانسته‌اند که رکورد فرودهای موفق برنامه ونرا را تکرار کند.

اتحاد جماهیر شوروی تنها کشوری است که توانسته چندین بار روی سطح زهره فرود بیاید، از آن عکس بگیرد و داده‌های علمی ارسال کند. بیش از چهار دهه بعد، این دستاورد همچنان بی‌رقیب مانده است و نشان می‌دهد فتح داغ‌ترین سیاره منظومه شمسی، حتی با فناوری امروز نیز یکی از دشوارترین مأموریت‌های فضایی به شمار می‌رود.

۵۸۵۸