«صفر بیست و چهار» سفری از دل تاریخ معاصر به قلب انسان امروز بود

به گزارش خبرگزاری ایده روز آنلاین به نقل از ایلنا، عباس خداوردیان بازیگر سریال «صفر بیست و چهار» که این روزها از شبکه تماشا پخش می‌شود، درباره نقش خود در این سریال اظهار کرد: برای من همیشه مهم بوده که نقش‌ها را از دل تجربه‌های شخصی عبور دهم، اما در مورد «حمزه»، این نزدیکی به شکل ویژه‌ای اتفاق افتاد. حمزه شخصیتی است که اهل نمایش نیست و تمام تمرکزش بر مسئولیت و عمل است. این ویژگی برای من بسیار آشنا بود، چون در زندگی شخصی‌ام نیز همواره تلاش کرده‌ام بیش از حرف زدن، عمل کنم و نتیجه بده‌ام. همین شباهت باعث شد خیلی زود با روحیه او ارتباط برقرار کنم. نزدیک‌ترین بخش نقش به زیست درونی من، احترام عمیق حمزه به مسئولیت‌هایش بود؛ او می‌داند هر قدم و هر تصمیمش بر جان انسان‌ها اثر می‌گذارد. من نیز معتقدم هر کاری که انجام می‌دهیم، به‌ویژه در هنر، باید با صداقت و تعهد همراه باشد. این نگاه مشترک، پلی بود میان من و شخصیت.

وی ادامه داد: برای درک عمیق‌تر شخصیت «حمزه»، تنها به فیلمنامه اکتفا نکردم و از مسیرهای متعدد تاریخی، روانی و رفتاری به این نقش نزدیک شدم. نخستین گام، مطالعه منابع مرتبط با عملیات‌های هور بود. روایت‌های شفاهی رزمندگان، خاطرات فرماندهان و مستندهای آن مقطع، کمک کرد فضای واقعی آن دوران را بهتر درک کنم. در طول فیلم‌برداری و حتی پس از آن، همراه با برادرم عقیل بهرامی به‌طور مستمر مستندهای دفاع مقدس را مرور می‌کردیم تا ارتباطم با حال‌وهوای آن فضا حفظ شود و شناخت عمیق‌تری شکل گیرد. مهم‌تر از منابع مکتوب، مشاهده و تحلیل تیپ فرماندهان واقعی بود؛ تلاش کردم درک کنم چگونه یک فرمانده می‌تواند هم سخت‌گیر باشد، هم مهربان، هم مقتدر و هم انسانی. برای فهم لایه‌های درونی حمزه، به روش‌های شخصی نیز رجوع کردم و سعی کردم تصور کنم فردی که مسئولیت جان ده‌ها نفر را بر دوش دارد، چه فشار روانی را تجربه می‌کند. این بخش را با تخیل بازیگرانه و تجربه‌های شخصی خودم ترکیب کردم.

خداوردیان خاطرنشان کرد: پیچیده‌ترین لایه شخصیت «حمزه» به نظر من ترکیب صلابت فرماندهی با تنهایی درونی اوست. در ظاهر، او فرمانده‌ای مقتدر است که نیروها به او اعتماد دارند و تصمیم‌های دشوار را با قاطعیت می‌گیرد، اما پشت این چهره محکم انسانی تنها قرار دارد که بار مسئولیت جان دیگران را در سکوت تحمل می‌کند. این تضاد میان اقتدار بیرونی و فشار درونی، اصلی‌ترین وجه پیچیدگی نقش برای من بود. حمزه اجازه نمی‌دهد ضعفش دیده شود، اما این به معنای فقدان احساس نیست؛ او بیش از همه احساس می‌کند و یاد گرفته این احساسات را پشت انضباط درونی پنهان کند تا دیگران بتوانند روی او تکیه کنند.

این بازیگر سینما و تئاتر گفت: لایه مهم دیگر، نوع مواجهه او با مفهوم شهادت است. حمزه دنبال قهرمان‌سازی یا دیده شدن نیست؛ او کارش را انجام می‌دهد، چون به آن باور دارد. همین باور عمیق و بی‌ادعایی، لایه‌ای از شخصیت اوست که هم زیباست، هم دردناک و هم پیچیده. انسانی که تا این حد به وظیفه خود وفادار است، حتی نبودنش هم تبدیل به بخشی از روایت می‌شود. در مجموع، می‌توان گفت پیچیده‌ترین بخش شخصیت حمزه تلاقی قدرت و سکوت است؛ فرمانده‌ای که همه به او تکیه می‌کنند، اما خود تکیه‌گاهی جز ایمان، وظیفه و وجدانش ندارد. همین ویژگی اجرای این نقش را برای من هم دشوار و هم ارزشمند کرد.

وی ادامه داد: برای بازآفرینی فضای تاریخی دهه ۶۰، نخستین گام مطالعه منابع تاریخی و مستندهای جنگ بود، به‌ویژه روایت‌هایی که به هور، عملیات‌های آبی–خاکی و شرایط سخت آن منطقه می‌پرداخت. این مطالعات کمک کرد درک کنم رزمندگان آن دوره با چه چالش‌هایی روبه‌رو بودند؛ از نبود آتش پشتیبانی گرفته تا سختی‌های تردد در هور و فشارهای روانی عملیات‌های طولانی. مسیر بعدی مطالعه خاطرات و روایت‌های شفاهی رزمندگان بود، چرا که لحن حرف زدن، نگاه، شوخی‌ها، دغدغه‌ها و ترس‌های آن نسل را تنها از دل روایت واقعی می‌توان استخراج کرد. مسیر سوم تحلیل فضای اجتماعی و فرهنگی دهه ۶۰ بود؛ آن دوران نه فقط جنگ، بلکه سبک زندگی و زیست‌جهان خاص خود را داشت. مردم ساده‌تر بودند، روابط انسانی صمیمی‌تر و باورها نقش پررنگ‌تری در تصمیم‌گیری‌ها داشتند. مرور فیلم‌ها و سریال‌های همان دوره نیز کمک کرد لحن، رفتار و فضای عمومی آن سال‌ها را بهتر لمس کنم. در نهایت، مشاهده و تحلیل تیپ فرماندهان واقعی، از نحوه ایستادن و نگاه کردن گرفته تا تصمیم‌گیری و سکوت‌های معنادارشان، الهام‌بخش بود و شخصیت «حمزه» را از نظر تاریخی، روحی و رفتاری به آن دوران نزدیک کرد.

بازیگر سریال «چرخ و فلک» عنوان کرد: یکی از بازخوردهای مهمی که دریافت کردم، از جایی آمد که شاید کمتر انتظارش را داشتم: مخاطبانی که نسبت به موضوع «نفوذ» و «نفوذی» حساسیت و تجربهٔ شخصی داشتند. وقتی سریال به این لایه‌ها وارد شد، فکر می‌کردم مخاطب بیشتر درگیر تعلیق و داستان می‌شود، اما پیام‌هایی دریافت کردم که نشان می‌داد برخی این بخش‌ها را نه صرفاً به‌عنوان یک روایت سرگرم‌کننده، بلکه به‌عنوان یک «هشدار اجتماعی» دیده‌اند. گروهی از مخاطبان گفتند سریال باعث شد بیشتر مراقب روابط و اعتمادهایشان باشند. این بازخورد برای من غیرمنتظره و بسیار ارزشمند بود، زیرا نشان داد اثر تنها روایت دربارهٔ نفوذ نیست، بلکه یک «گفت‌وگوی اجتماعی» دربارهٔ اعتماد، فریب و پیچیدگی انسان‌هاست.

وی ادامه داد: سریال «صفر بیست و چهار» از آثار مشابه خود در حوزه دفاع مقدس تمایزهای قابل‌توجهی داشت. در این مجموعه، نیروهای دشمن به شکل مستقیم نمایش داده نشدند، زیرا تأکید کارگردان، آقای علیرضا محمدی، و تهیه‌کنندگان بر توانایی‌ها و قابلیت‌های خودی بود، صرف نظر از قدرت و امکانات دشمن. این اثر روایت انسانی دربارهٔ اعتماد، نفوذ و انتخاب‌های سخت ارائه می‌دهد که در بستر دفاع مقدس شکل می‌گیرد. ترکیب این نگاه انسانی با تمرکز بر توانایی‌ها و استعدادهای نیروهای خودی، تجربه‌ای متفاوت و تازه برای مخاطب ایجاد کرد. اگر بخواهم تفاوت سریال با دیگر آثار این ژانر را در یک جمله خلاصه کنم، می‌توان گفت: تمرکز بر پرورش و شکوفایی توانایی‌ها، قابلیت‌ها و استعدادهای خودی تحت هر شرایطی.

این هنرمند سینما و تئاتر ابراز داشت: روایت تاریخی «صفر بیست و چهار» با بازنمایی انسانی، واقع‌گرایانه و چندلایه شخصیت‌ها، توانست مخاطب امروز را نه تنها با جزئیات تاریخی بلکه با احساسات، انتخاب‌ها و مسئولیت‌های انسانی آن دوره درگیر کند و به او اجازه دهد تجربه‌های گذشته را با زندگی و دغدغه‌های امروز خود پیوند دهد؛ این اثر نشان داد که تاریخ وقتی ملموس و زنده روایت شود، هم آموزنده و هم الهام‌بخش است و می‌تواند حس حضور در یک داستان واقعی و تأثیرگذار را ایجاد کند.

وی افزود: با تمرکز بر پیچیدگی شخصیت‌ها، تضادها، وفاداری به وظیفه و چالش‌های اخلاقی و همزمان اتصال این مفاهیم به دغدغه‌های امروز از اعتماد و هویت گرفته تا انتخاب‌های سخت و مسئولیت‌های انسانی، سریال توانست فراتر از یک روایت صرفاً تاریخی عمل کند و مخاطب را با تاریخ به شکلی ملموس و مدرن مواجه کند، طوری که همواره احساس کند این داستان نه تنها از گذشته است، بلکه بازتابی از زندگی و تجربه‌های شخصی او نیز هست.

بازیگر سریال «صفر بیست و چهار» در پایان گفت: این سریال توانست تاریخ را از دل آدم‌ها تعریف کند و همزمان به دغدغه‌های انسانی امروز پیوند دهد؛ تجربه‌ای که مخاطب امروز را نه‌فقط آگاه، بلکه درگیر و تأثیرپذیر می‌کند. اگر بخواهم حضورم در این سریال را در یک جمله توصیف کنم، می‌گویم؛ سفری از دل تاریخ معاصر به قلب انسان امروز.

۲۴۲۲۴۳