پایگاه خبری ایده روز آنلاین
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
ریحانه اسکندری: جیمز کامرون در روز تولدش نیز آرام و قرار ندارد و در اتاق فرمان دنیای سینما، مشغول مدیریت و هدایت یکی از بزرگترین، پرهزینهترین و پیچیدهترین پروژههای تاریخ فیلمسازی یعنی دنیای پهناور «آواتار» است.
او همزمان مراحل سخت و طاقتفرسای تولید، تدوین و توسعه قسمتهای چهارم و پنجم این مجموعه را با وسواسی مثالزدنی پیش میبرد و بخش عمدهای از وقت خود را در آزمایشگاههای پیشرفته جلوههای ویژه و مراکز تحقیقاتی فناوریهای نوین میگذراند.
کامرون این روزها در حال بهینهسازی نسل کاملا جدیدی از فناوریهای ضبط حرکت زیر آب و ابزارهای هوش مصنوعی سفارشی است تا مرزهای رئالیسم و واقعگرایی دیجیتال را بار دیگر جابهجا کند. او در کنار سینما، همچنان به عنوان یک مکتشف ارشد و طراح صنعتی با موسسات بینالمللی اقیانوسشناسی همکاری تنگاتنگی دارد و روی پروژههای مهندسی زیردریاییهای اکتشافی فوقپیشرفته سرمایهگذاری کرده است تا به کشف ناشناختهترین اعماق سیاره زمین بپردازد.
از کف کارگاهها و رانندگی کامیون تا قلههای افتخار در هالیوود
مسیر زندگی جیمز کامرون شباهتی عجیب به فیلمهای پرفراز و نشیب خودش دارد؛ مسیری که هرگز از صندلیهای آکادمیک دانشکدههای سینمایی آغاز نشد، بلکه ریشه در دل کارگاههای فنی، کتابخانههای عمومی، سالنهای تاریک سینما و سختترین مشاغل کارگری داشت. او در شانزدهم اوت ۱۹۵۴ در شهر کاپوسکاسینگ در ایالت اونتاریوی کانادا چشم به جهان گشود و در دوران نوجوانی به همراه خانوادهاش به ایالات متحده مهاجرت کرد. کامرون از همان سنین جوانی شیفته فیزیک محض، نجوم، کیهانشناسی و مدلسازی مکانیکی بود و پیش از آنکه حتی به دست گرفتن دوربین فکر کند، برای امرار معاش به کارهای سنگینی چون رانندگی کامیونهای بزرگ بینشهری و ماشینکاری صنعتی در کارگاههای پرسکاری مشغول بود. او ساعتهای طولانی پس از پایان شیفتهای طاقتفرسای کارگری را در کتابخانهها میگذراند تا درباره اصول اپتیک، شیمی ظهور فیلم و مکانیک سیالات مطالعه کند.
نقطه عطف و چرخش بزرگ زندگی او زمانی رقم خورد که برای نخستین بار فیلم انقلابی «جنگ ستارگان» اثر جورج لوکاس را روی پرده سینما تماشا کرد؛ تجربهای چنان تکاندهنده و عمیق که او بلافاصله شغل رانندگی کامیون را برای همیشه رها کرد، تمام پسانداز اندک خود را داد و یک دوربین هشت میلیمتری خرید. او با اشتیاقی سیریناپذیر و جنونآمیز به ساخت فیلمهای کوتاه علمی-تخیلی دست زد و برای یادگیری الفبای سینما، شروع به ساخت دکورهای دستساز در گاراژ خانه پدرش کرد. او ورود خود به هالیوود را نه از طریق پارتیبازی یا صندلیهای مدیریتی، بلکه از پایینترین و سختترین ردههای فنی، یعنی ساخت دکورهای ارزانقیمت، ساخت مدلهای مینیاتوری و کار در بخش جلوههای ویژه بصری برای تهیهکنندهای افسانهای اما بیرحم به نام راجر کورمن آغاز کرد. همین پیشینه عمیق مهندسی و تجربیات کارگاهی باعث شد تا کامرون به کارگردانی بدل شود که به جای تکیه صرف بر ابزار موجود در بازار، خودش آستینها را بالا بزند و دوربینها، لنزها، بازوهای مکانیکی و نرمافزارهای تخصصی فیلمبرداریاش را شخصا طراحی، اختراع و ثبت کند.
کالبدشکافی شاهکارهای ماندگار در تاریخ هنر هفتم
کارنامه هنری جیمز کامرون به لحاظ تعداد فیلمها نسبت به بسیاری از کارگردانان نامدار و پرکار تاریخ هالیوود به شدت محدود است، اما وزن و اعتبار هر یک از آثار او چنان سنگین است که گویی جریان تاریخ سینما را تغییر دادهاند. او با ساخت فیلم مستقل و کمبودجه «نابودگر» در سال ۱۹۸۴، نه تنها ژانر علمی-تخیلی و ترس از فناوری را برای همیشه دگرگون ساخت، بلکه با هوشمندی آرنولد شوارتزنگر بدنساز را که آن زمان بازیگر ناشناختهای بود، به یک فوقستاره جهانی و اسطوره سینمای اکشن بدل کرد.
چند سال بعد با پذیرش کارگردانی فیلم «بیگانگان» (۱۹۸۶)، استانداردهای ساخت دنباله در سینما را بازنویسی کرد؛ فیلمی که برخلاف سنت رایج، توانست از قسمت اول خود خشنتر، عمیقتر و هیجانانگیزتر از آب دربیاید و ژانر اکشن-وحشت را به استانداردی طلایی برساند.
اما نقطه اوج کارنامه تجاری و فرهنگی او پیش از قرن جدید، درام عظیم، عاشقانه و تاریخی «تایتانیک» در سال ۱۹۹۷ بود؛ فیلمی که بسیاری از استودیوهای بزرگ هالیوود به دلیل بودجه نجومی و مشکلات فنی پیشبینینشده آن را یک شکست قطعی میدانستند. کامرون اما با پافشاری بر رویایی که داشت، نهتنها ساختار جلوههای ویژه رایانهای و ساخت مدلهای فیزیکی غولپیکر را متحول کرد، بلکه فیلمی ساخت که رکوردهای فروش تاریخ گیشه را یکی پس از دیگری در هم شکست و با کسب ۱۱ جایزه اسکار (رکورددار تاریخ در کنار بنهور و ارباب حلقهها)، نام خود را به عنوان پادشاه بیچونوچرای گیشه و هنر ثبت کرد. او پس از آن نیز دست از رویاپردازی برنداشت و دوازده سال بعد با ساخت فیلم «آواتار» (۲۰۰۹) و سپس دنباله آن «آواتار: راه آب» (۲۰۲۲)، فناوری نمایش سهبعدی و سیستمهای انقلابی پرفورمنس کپچر را به چنان تکاملی رساند که صنعت سینما را وارد عصر دیجیتال نوین کرد و دو فیلم پرفروش تاریخ سینمای جهان را به نام خود سند زد.
وسواسهای کارگردانی، اخلاق کاری و چالشهای پشت صحنه
شناخت جیمز کامرون بدون درک میزان وسواس، کمالگرایی افراطی و سختگیریهای بیمحابای او روی صندلی کارگردانی غیرممکن است. در هالیوود از او به عنوان یکی از سختگیرترین و در عین حال کارآمدترین فیلمسازان تاریخ یاد میکنند. کامرون خودش تدوینگر بسیاری از آثارش است، با نرمافزارهای کامپیوتری آشنایی کامل دارد، در طراحی صحنه نظر نهایی را میدهد و حتی گاهی خودش شخصاً پشت دوربین برقی قرار میگیرد تا نماهای دشوار را ثبت کند.
این روحیه کمالطلبانه باعث شده است تا جلسات فیلمبرداری آثار او معمولا طولانی، پرمخاطره و همراه با فشارهای روانی شدید برای بازیگران و عوامل فنی باشد. بازیگران فیلمهایی چون «تایتانیک» و «آواتار» بارها از شرایط سخت کار در استودیوهای غرق در آب، ساعتهای طولانی فیلمبرداری و تمرینهای نفسگیر سخن گفتهاند. با این حال، نتیجه نهایی همیشه به قدری خیرهکننده و بینقص بوده که حتی منتقدان سرسخت او نیز ناچار به تسلیم در برابر کیفیت کار شدهاند. کامرون معتقد است فیلمسازی یک هنر لوکس نیست، بلکه ترکیبی از مهندسی دقیق ریاضی، مدیریت بحران نظامی و روانشناسی انسانی است؛ دیدگاهی که باعث شده بودجههای کلان استودیوها در دستان او تقریباً همیشه با سودهای نجومی و ماندگاری ابدی در تاریخ سینما پاسخ داده شود.
رازها، پشت پردهها و فکتهای کمترشنیده شده از زندگی مرد آهنین سینما
زندگی شخصی و ابعاد پنهان حرفهای جیمز کامرون مملو از جزییات شگفتانگیز، تناقضهای جالب و رخدادهایی است که کمتر کسی از آنها مطلع است. در ادامه به برخی از برجستهترین و جذابترین این نکات اشاره میکنیم:
تولد نابودگر در تب و کابوس رم: ریشه خلق یکی از ماندگارترین فیلمهای تاریخ سینما در یک اتفاق کاملا تصادفی و بیمارگونه شکل گرفت. کامرون در دوران پیشتولید یا ساخت فیلم ناموفق و کمهزینه «پیرانا ۲: تخمریزی» در شهر رم ایتالیا به شدت بیمار شد و در تب و دلدرد شدیدی فرو رفت. او در همان حال تبآلود، کابوسی دید که در آن اسکلتی فلزی با چشمانی سرخ از میان شعلههای آتش به سوی او خزیده است. او بلافاصله پس از بهبودی، طرح این کابوس را روی کاغذ آورد و اینگونه بستر تولد دنیای سایبرنتیک و ماشینهای قاتل «نابودگر» فراهم شد.
کاوشگر واقعی اعماق اقیانوسها: جیمز کامرون صرفا یک فیلمساز استودیویی با جلوههای ویژه کامپیوتری نیست، بلکه یک غواص عمیق حرفهای، مکتشف و طراح زیردریایی است. او که شیفتگی دیرینهای به لاشه واقعی کشتی تایتانیک داشت، پیش و پس از ساخت فیلم خود دهها بار با زیردریاییهای تحقیقاتی به عمق ۳۸۰۰ متری اقیانوس اطلس رفت تا بقایای تایتانیک را از نزدیک مستند کند. اوج این ماجراجویی در سال ۲۰۱۲ رخ داد که او با یک زیردریایی تکنفره کاملاً مهندسیشده و دستساز که خودش در طراحی فنیاش نقش داشت، به تنهایی به عمیقترین نقطه شناخته شده کره زمین یعنی «گودال ماریانا» در اقیانوس آرام (چالاب چیلنجر) در عمق نزدیک به ۱۱ کیلومتری زمین سفر کرد و نام خود را به عنوان نخستین انسان تاریخ که به صورت انفرادی به تاریکترین و مرگبارترین نقطه سیاره رفته است، جاودانه ساخت.
استوریبورد نویس و نقاش قهار: برخلاف بسیاری از کارگردانان مدرن که برای طراحی نماهای فیلم به تیمهای بزرگ استوریبورد و نقاشان صنعتی اتکا میکنند، کامرون خودش یک نقاش و طراح دستی بسیار ماهر است. او تمامی رشتههای دانشگاهی خود را پیش از ورود جدی به سینما در حوزههای فنی و هنری از جمله فیزیک گذرانده بود و مهارت فوقالعادهاش در ترسیم دقیق پرسپکتیو به او این امکان را میدهد که پیش از شروع هر فیلمبرداری، استوریبورد تکتک سکانسها، طراحی موجودات فضایی، طراحی سفینهها و اسکلتهای روباتیک را شخصا و با جزییات خط به خط روی کاغذ بیاورد.
پشت پا زدن به سینمای داستانی برای عشق به علم: پس از موفقیتهای خیرهکننده و تاریخی فیلم «تایتانیک» که سینماهای جهان را به تسخیر خود درآورد و جوایز اسکار را درو کرد، کامرون تصمیمی گرفت که مدیران هالیوود را در شوک فرو برد. او در اوج شهرت و قدرت، پشت سر خود را نگاه نکرد و برای نزدیک به یک دهه ساخت فیلمهای سینمایی داستانی را کاملاً متوقف ساخت. او تمام وقت، سرمایه و تمرکز خود را صرف ساخت مستندهای زیرآبی سهبعدی پیشرفته با همکاری ناسا و موسسات اقیانوسشناسی کرد؛ مستندهایی نظیر «ارواح غوطهور» و «بیگانگان اعماق دریا» که با هدف کاوش علمی و کشف حیات در اعماق تاریک اقیانوسها ساخته شدند و استانداردهای فناوری تصویربرداری سهبعدی را دگرگون کردند. این دوران سکوت داستانی، سرانجام با ایدهپردازی برای ساخت جهان شگفتانگیز «آواتار» شکسته شد؛ پروژهای که کامرون سالها برای توسعه فناوریهای نرمافزاری و سختافزاری آن انتظار کشیده بود تا جهان آماده درک نگاه رؤیایی او شود.
۵۹۲۴۴
Source link
