«عادی شدن ناامنی»؛ هزینه پنهان فیلترشکن برای کودکان/ وقتی یک ابزار، حفاظ‌های دیجیتال را کنار می‌زند

الهه جعفرزاده: محمدمهدی سیدناصری، پژوهشگر حقوق کودک، معتقد است خطر اصلی در ساده‌انگاری این مسئله است. او به ایده روز آنلاین می‌گوید: «خطر دقیقاً از همین ساده‌سازی آغاز می‌شود. کودکی که از فیلترشکن استفاده می‌کند، ناگهان وارد فضایی می‌شود که تقریباً هیچ سازوکار مؤثر و متناسب با سن او برای حمایت وجود ندارد.»

به گفته او، در بسیاری از کشورها کودکان هنگام ورود به فضای مجازی از ابزارهایی مانند کنترل والدین، نسخه‌های مخصوص کودکان، پالایش محتوای خشن و آموزش سواد رسانه‌ای برخوردارند؛ اما استفاده از فیلترشکن می‌تواند بخش بزرگی از این سازوکارهای حفاظتی را بی‌اثر کند.

سیدناصری هشدار می‌دهد کودک ممکن است در مدت کوتاهی با محتوای خشونت‌آمیز، پورنوگرافیک، تبلیغات شرط‌بندی، گروه‌های کلاهبرداری، جریان‌های افراطی، آموزش خودآسیب‌رسانی، اخبار جعلی یا الگوهای ناسالم سبک زندگی روبه‌رو شود؛ در حالی که هنوز قدرت تحلیل انتقادی لازم را به دست نیاورده است.

او درباره پیامد این وضعیت می‌گوید: «اگر بخواهم مهم‌ترین آسیب را نام ببرم، آن آسیب «عادی شدن ناامنی» است. کودک ممکن است حتی نداند نرم‌افزارهایی که برای دسترسی به اینترنت استفاده می‌کند، چه اطلاعاتی از تلفن همراه او جمع‌آوری می‌کنند. بسیاری از این نرم‌افزارها به مخاطبان، تصاویر، موقعیت مکانی، فایل‌ها و اطلاعات شخصی دسترسی پیدا می‌کنند.»

از نگاه سیدناصری، آسیب همیشه به شکل یک اتفاق ناگهانی و فاجعه‌بار ظاهر نمی‌شود. او تأکید می‌کند: «گاهی آسیب، بسیار آرام، تدریجی و نامرئی است؛ درست مانند فرسایش.»

۴۷۲۳۲