وقتی خود VAR هم VAR می‌خواهد | همه از اشتباهات داوری به تنگ آمده‌اند

به گزارش ایده روز انلاین، کمک داور ویدیویی قرار بود اشتباهات بزرگ داوری را کم کند، اما در هفته‌های اخیر خودش به یکی از بزرگ ترین منابع جنجال در لیگ برتر انگلیس تبدیل شده است. از گل جنجالی هالند در شهرآورد منچستر گرفته تا پنالتی بحث برانگیز ساندرلند و آرسنال، چند تصمیم VAR حسابی سر و صدا کرده‌اند. حتی پیتر اشمایکل، دروازه‌بان سابق منچستریونایتد، بعد از اتفاقات شهرآورد منچستر پیشنهاد کرد بساط VAR جمع شود.

گل هالند؛ اشتباهی که خود نهاد داوری هم پذیرفت

مهم‌ترین جنجال هفته در شهرآورد منچستر اتفاق افتاد. منچسترسیتی در اولدترافورد با یک گل هالند، منچستریونایتد را شکست داد. سیتی از دقیقه ۲۳ با اخراج فیل فودن ۱۰نفره بود و گل هالند در دقیقه ۶۰ بعد از یک بررسی طولانی VAR به ثمر رسید.

در نگاه اول، صحنه آفساید به نظر می‌رسید. اما نکته این‌جاست که هالند هنگام ارسال توپ در موقعیت آفساید نبود. جنجال اصلی به انزو فرناندس مربوط می‌شد؛ بازیکن سیتی که در موقعیت آفساید قرار داشت و تلاش می‌کرد در مسیر توپ بازی کند.

VAR تشخیص داد فرناندس تاثیری روی صحنه نداشته و گل را تایید کرد. اما بعدا Pro Ref، نهاد مسئول داوری حرفه‌ای انگلیس، اعلام کرد VAR در این صحنه اشتباه کرده است. به گفته این نهاد، VAR باید تاثیر موقعیت انزو بر توانایی لیساندرو مارتینس برای دفاع از صحنه را بررسی می‌کرد و داور را برای بازبینی به کنار زمین می‌فرستاد.

اشمایکل هم بعد از این اتفاق گفت دیگر باید VAR را کنار گذاشت. به این ترتیب فناوری‌ای که قرار بود داوری را دقیق تر کند، خودش به موضوع اصلی اعتراض تبدیل شد.

پنالتی جنجالی ساندرلند مقابل آرسنال

در بازی ساندرلند و آرسنال، یکی دیگر از تصمیم‌های بحث برانگیز هفته رقم خورد. در نیمه دوم، برخورد ازری کونسا، مدافع آرسنال، با دن بالارد باعث شد داور به سود ساندرلند پنالتی بگیرد و VAR هم تصمیم را تایید کرد.
اما تصاویر تکراری نشان می‌داد بالارد ابتدا پیراهن کونسا را کشیده و همین برخورد باعث چرخش مدافع آرسنال شده است. کارشناسی که این صحنه را بررسی کرده بود معتقد بود خطا باید برعکس اعلام می‌شد و VAR باید برای بازبینی صحنه دخالت می‌کرد. این تصمیم البته در نتیجه نهایی تاثیر تعیین کننده‌ای نداشت؛ داوید رایا پنالتی ساندرلند را مهار کرد و آرسنال در نهایت ۲ بر صفر پیروز شد. اما ماجرا دوباره این سوال را مطرح کرد که اگر VAR برای اصلاح چنین اشتباهی دخالت نکند، دقیقا قرار است چه زمانی دخالت کند؟

گل مردود نکو ویلیامز؛ این یکی درست بود

در بازی ناتینگهام فارست و تاتنهام، نکو ویلیامز توپ را وارد دروازه تاتنهام کرد، اما VAR گل را مردود کرد؛ چون توپ درست قبل از گل به دست او برخورد کرده بود. این تصمیم شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما طبق قانون، اگر گلزن بلافاصله قبل از گل با دست یا دست خود به توپ برخورد کند، گل باید مردود شود؛ حتی اگر برخورد کاملا اتفاقی باشد.

تصاویر دوربین داخل دروازه هم نشان داد توپ به دست ویلیامز برخورد کرده و مسیرش تغییر کرده است. بنابراین برخلاف بعضی موارد دیگر، اینجا VAR تصمیم درستی گرفت. لیگ برتر هم همین نتیجه را تایید کرده است.

پنالتی از دست رفته آرسنال مقابل استون ویلا

یکی دیگر از صحنه‌های بحث برانگیز به بازی استون ویلا و آرسنال برمی‌گردد. برونو گیمارش در محوطه جریمه با خطای یان ماتسن سرنگون شد، اما داور پنالتی نگرفت و VAR هم دخالت نکرد.

در بررسی کارشناسی، این تصمیم اشتباه دانسته شد؛ چون ماتسن از پشت و بدون اینکه شانسی برای بازی با توپ داشته باشد، با گیمارش برخورد کرده بود.

البته این بار هم نتیجه نهایی باعث شد جنجال کمی کمتر شود، چون آرسنال بازی را برد. اما اصل ماجرا باقی ماند: VAR قرار نیست در هر برخوردی دخالت کند، ولی وقتی یک خطای واضح در محوطه جریمه رخ می‌دهد، انتظار می‌رود حداقل داور را برای بازبینی صحنه صدا بزند.

ماجرای مگوایر؛ یک تصمیم قانونی اما گیج‌کننده

در بازی منچستریونایتد و ایپسویچ، توپ به دست هری مگوایر برخورد کرد و بعد از چند اتفاق وارد دروازه شد. VAR گل را تایید کرد، چون مگوایر گلزن مستقیم نبود و توپ در نهایت با برخورد به جیکوب گریوز، مدافع ایپسویچ، وارد دروازه شد.
طبق توضیح رسمی VAR، برخورد توپ با دست مگوایر تصادفی بود و چون او گلزن مستقیم نبود، این برخورد به تنهایی برای مردود کردن گل کافی نبود. لیگ برتر نیز این تفسیر را در توضیحات رسمی خود منتشر کرد.

با این حال، همین تصمیم نشان داد قوانین هند در فوتبال چقدر می‌توانند برای تماشاگر عادی گیج‌کننده باشند. اگر مگوایر مستقیما گل می‌زد، همین برخورد می‌توانست باعث مردود شدن گل شود؛ اما چون توپ بعدا به مدافع ایپسویچ خورد و به شکل گل به خودی وارد دروازه شد، گل پذیرفته شد.

پنالتی لیورپول مقابل نیوکاسل؛ تصمیمی که درست بود

البته همه جنجال‌های VAR به تصمیم اشتباه ختم نمی شوند. در بازی نیوکاسل و لیورپول، در دقایق پایانی، لوئیس هال روی ویکتور مونیوس مرتکب خطا شد و داور برای لیورپول پنالتی گرفت. VAR هم تصمیم را تایید کرد. هال در حالی روی مهاجم لیورپول تکل زد که نتوانست توپ را بزند و برخورد واضحی با مونیوز داشت. این یکی از همان صحنه‌هایی بود که استفاده از VAR نتیجه قابل قبولی داشت و تصمیم داور هم درست بود.

VAR؛ راه حل یا یک دردسر تازه؟

جالب اینجاست که لیگ برتر از ابتدای فصل تلاش کرده دخالت VAR را کمتر کند و فقط در اشتباهات واضح و آشکار وارد عمل شود. در ارزیابی رسمی هفته دوم، پنل مستقل KMI اعلام کرد ۷۶ درصد تصمیمات داخل زمین درست بوده و پس از مداخله VAR، ۹۰ درصد تصمیمات درست ارزیابی شده اند. با این حال، همان پنل یک مورد مداخله از دست رفته VAR را هم ثبت کرد.

مشکل دقیقا همین جاست. VAR قرار بود اشتباهات واضح را اصلاح کند، نه اینکه هر برخورد را چند دقیقه بررسی کند. اما وقتی در صحنه‌ای مثل گل هالند، بعد از چند دقیقه بررسی هنوز نکته اصلی دیده نمی شود و بعدا خود داوری هم اشتباه را می‌پذیرد، طبیعی است که منتقدان بگویند شاید فوتبال بدون VAR دست کم تکلیفش با خودش روشن‌تر باشد.

فعلا لیگ برتر باید بین دو خطر تعادل برقرار کند: VAR بیش از حد دخالت کند و بازی را متوقف کند، یا آن قدر کم دخالت کند که اشتباهات واضح باقی بمانند.

اگر قرار باشد آخر هر بازی VAR را بررسی کنند که چرا VAR اشتباه کرده، شاید واقعا باید یک VAR دیگر هم بالای سر VAR بگذارند.