بدنه یک بوئینگ ۷۴۷ از یک چرخ هواپیما هم ارزان‌تر است!

تینا مزدکی_ وقتی یک بوئینگ ۷۴۷ دیگر صرفه اقتصادی لازم برای ادامه فعالیت را نداشته باشد، به قبرستان هواپیماها منتقل می‌شود تا مرحله به مرحله قطعات ارزشمند آن جدا شوند. موتور، ارابه فرود، تجهیزات کابین خلبان و واحد توان کمکی (APU) همچنان مشتری دارند و می‌توانند با قیمت‌های قابل‌توجهی فروخته شوند؛ اما داستان بدنه هواپیما کاملاً متفاوت است.

• هر موتور برخی مدل‌های بوئینگ ۷۴۷ می‌تواند حدود ۲ میلیون دلار ارزش داشته باشد.
• ارزش یک مجموعه ارابه فرود می‌تواند به حدود ۳۰۰ هزار دلاربرسد.
• هر نمایشگر کابین خلبان حدود ۳۰ هزار دلار ارزش دارد.
• واحد توان کمکی یا APU معمولاً حدود ۲۵ هزار دلار قیمت دارد.
• ارزش فلز قراضه باقی‌مانده از بدنه ۷۴۷ حدود ۵۵ هزار دلار است.
• نگهداری یک ۷۴۷ در قبرستان هواپیماها حدود ۶۰ هزار دلار در ماه هزینه دارد.

چرا قطعات یک بوئینگ ۷۴۷ هنوز ارزشمند هستند؟

با وجود اینکه تولید بوئینگ ۷۴۷ بیش از سه سال است متوقف شده، تعداد زیادی از نسخه‌های باری این هواپیما همچنان در حال پرواز هستند. همین موضوع باعث شده قطعات هواپیماهای از رده خارج‌شده همچنان بازار داشته باشند.

فرآیند اسقاط نیز از تخلیه مایعات هواپیما و غیرفعال‌کردن تجهیزات انفجاری مربوط به سرسره‌های خروج اضطراری آغاز می‌شود. سپس موتور و قطعات گران‌قیمت مانند ارابه فرود و تجهیزات الکترونیکی جدا می‌شوند. پس از آن، بدنه برای شناسایی مواد خطرناک بررسی و در نهایت بخش‌های قابل‌بازیافت آن برای استفاده مجدد آماده می‌شوند.

یک ۷۴۷ از میلیون‌ها قطعه ساخته شده است

بوئینگ ۷۴۷ هواپیمایی بسیار پیچیده است و تقریباً ۶ میلیون قطعه، حدود ۲۷۴ کیلومتر سیم‌کشی و نزدیک به ۶۶ هزار و ۶۸۰ کیلوگرم آلومینیوم دارد.

بخش قابل‌توجهی از این قطعات پس از اسقاط دوباره وارد چرخه استفاده می‌شوند. حدود ۳۰ درصد قطعات یک ۷۴۷ اسقاط‌شده می‌تواند در یک ۷۴۷ فعال مورد استفاده قرار گیرد و تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از یک هواپیمای پایان‌عمر در نهایت هدر می‌رود.

موتور و ارابه فرود؛ گران‌ترین بخش‌های هواپیما

موتورها معمولاً با فاصله زیادی ارزشمندترین و پیچیده‌ترین قطعات هواپیما هستند. در بوئینگ ۷۴۷، موتورهایی مانند General Electric CF۶ و Pratt & Whitney PW۴۰۰۰ علاوه بر این هواپیما در برخی هواپیماهای پهن‌پیکر دیگر نیز استفاده شده‌اند؛ بنابراین قطعات مشترک آنها مشتریان بیشتری دارند.

ارابه فرود نیز به دلیل پیچیدگی فنی و فشار زیادی که در طول عمر هواپیما تحمل می‌کند، ارزش بالایی دارد. از آنجا که تولید قطعات جدید ممکن است هزینه زیادی داشته باشد و با زمان انتظار طولانی همراه شود، شرکت‌های هواپیمایی گاهی قطعات موردنیاز خود را از هواپیماهایی که در آستانه اسقاط هستند تهیه می‌کنند.

وقتی هواپیمای نو هم برای قطعات اسقاط می‌شود

این اختلاف ارزش فقط درباره هواپیماهای قدیمی نیست. در برخی موارد حتی هواپیماهای نسبتاً جدید نیز به دلیل ارزش بالای قطعاتشان اسقاط می‌شوند.

برای نمونه، در بازار هواپیماهای خانواده Airbus A۳۲۰neo، مشکلات مربوط به دوام موتورهای Pratt & Whitney PW۱۱۰۰G باعث شده برخی هواپیماها زمین‌گیر شوند. در چنین شرایطی ممکن است یک هواپیمای A۳۲۰neo دست‌دوم تقاضای زیادی نداشته باشد، اما موتور مورد استفاده در آن به‌شدت موردنیاز باشد.

چرا ارزش موتور از خود هواپیما بیشتر می‌شود؟

یکی از عوامل مهم، محدودیت عرضه موتور است. برای مثال، موتور CFM LEAP در هواپیماهای مختلفی از جمله بوئینگ ۷۳۷ MAX و برخی مدل‌های A۳۲۰neo استفاده می‌شود و تأخیرهای زنجیره تأمین می‌تواند ارزش نمونه‌های یدکی آن را افزایش دهد.

در مقابل، بوئینگ و ایرباس برای جذب سفارش‌های هواپیما با یکدیگر رقابت شدیدی دارند و حاشیه سود فروش خود هواپیماها می‌تواند پایین باشد. بخش قابل‌توجهی از درآمد آنها پس از فروش و از طریق خدمات و قطعات تأمین می‌شود.

هواپیما دیگر یک دارایی واحد نیست

اقتصاد صنعت هوانوردی نشان می‌دهد که ارزش یک هواپیما را نمی‌توان همیشه فقط بر اساس بدنه و خود هواپیما سنجید. در بازار دست‌دوم، یک هواپیما می‌تواند مجموعه‌ای از دارایی‌های ارزشمند شامل موتور، تجهیزات الکترونیکی، ارابه فرود و سایر قطعات باشد.

به همین دلیل، زمانی که هواپیما به پایان عمر اقتصادی خود می‌رسد، قطعات ارزشمند آن یکی‌یکی جدا می‌شوند و بدنه باقی‌مانده ممکن است ارزش بسیار کمی داشته باشد. در برخی موارد، مجموع ارزش قطعات یک هواپیما از ارزش خود هواپیما به‌عنوان یک مجموعه بیشتر است.

عجیب‌ترین بخش ماجرا؛ اسقاط می‌تواند ارزش هواپیما را آزاد کند

در نگاه اول، انتقال یک هواپیما به قبرستان هواپیماها پایان عمر آن به نظر می‌رسد، اما از نظر اقتصادی ماجرا پیچیده‌تر است. تا زمانی که هواپیما به‌صورت یک مجموعه واحد فعالیت می‌کند، ارزش قطعات آن لزوماً به‌طور کامل محقق نمی‌شود.

پس از اسقاط، موتور، ارابه فرود، تجهیزات الکترونیکی و سایر قطعات قابل‌استفاده می‌توانند به هواپیماهای دیگر منتقل شوند و بدنه نیز در نهایت برای بازیافت فلزات مورد استفاده قرار گیرد.

به همین دلیل، در صنعت هوانوردی گاهی یک هواپیما واقعاً کمتر از مجموع ارزش قطعاتش می‌ارزد؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد پایان عمر یک هواپیما الزاماً پایان ارزش اقتصادی آن نیست.

منبع:  Simpleflying

۲۲۷۳۲۳