رانندگان معترض عراقی به خیابان آمدند؛ بسته‌شدن مرز چذابه تا کی ادامه دارد؟ | قاچاق مواد مخدر یا پولشویی در این گذرگاه صحت دارد؟ + تصاویر و ویدئو

به گزارش ایده روز آنلاین، همزمان با تداوم بسته‌بودن گذرگاه مرزی «الشیب» در استان میسان عراق، صاحبان خودروهای حمل‌ونقل، تاکسی‌ها و شماری از کارکنان این گذرگاه امروز شنبه ۳۱ اکتبر با برگزاری تجمع اعتراضی خواستار بازگشایی آن شدند.

معترضان می‌گویند تعطیلی مرز، منبع درآمد آنان را قطع و فعالیت شمار زیادی از مشاغل وابسته به تجارت مرزی را متوقف کرده است.

این اعتراض در حالی برگزار شد که طی روزهای گذشته نیز رانندگان کامیون چندین بار دست به تجمع زده‌اند.

رسانه عراقی «المعلومة» گزارش داده بود که روز جمعه نیز ده‌ها راننده کامیون در سومین تجمع اعتراضی کمتر از یک هفته، مقابل مرز الشیب حاضر شدند و تأکید کردند صدها کامیون مستقیماً به فعالیت این گذرگاه وابسته‌اند.

پیش از آن نیز در ۲۵ اکتبر، معترضان مسیر «بازرگان» به سمت شرکت‌های نفتی را مسدود کردند و از افزایش قیمت میوه و سبزیجات در بازارهای میسان پس از بسته‌شدن مرز خبر دادند.

در ۲۸ اکتبر نیز رانندگان مقابل ساختمان استانداری تجمع کردند و گفتند حدود ۹ روز است اعتراض می‌کنند. آنها انتقال فعالیتشان به شلمچه را به‌دلیل افزایش هزینه حمل‌ونقل برای خود و مصرف‌کننده ناممکن دانستند.

دولت عراق از ۲۸ مهر ماه تصمیم به تعطیلی گذرگاه الشیب تا اطلاع ثانوی گرفت؛ تصمیمی که از ۲۹ مهر ماه اجرایی شد. بغداد علت رسمی را نبود آمادگی فنی، فناوری و لجستیکی کافی برای ادامه فعالیت گذرگاه اعلام کرده و گفته در حال تکمیل زیرساخت‌ها و سامانه‌های کنترلی است.

با این حال، موضوع صرفاً فنی نمانده است. پیش از این، در ۲۱ شهریور ماه عراق پس از حمله پهپادی به زیرساخت نفتی عربستان که ادعا شد از خاک عراق انجام شده، الشیب را همراه با شلمچه و مندلی بست.

پس از بازبینی‌های امنیتی، تجارت در بیشتر گذرگاه‌ها ازسرگرفته شد و فعالیت تجاری الشیب نیز از ۲۶ شهریور ماه بازگشت؛ اما این مرز چند هفته بعد دوباره بسته شد.

ضربه اقتصادی به میسان و عراق

الشیب، در سمت ایران همان چذابه است و یکی از مسیرهای مهم تجارت زمینی ایران و عراق محسوب می‌شود. مقام‌های محلی میسان می‌گویند حدود ۴ هزار نفر به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از این گذرگاه ارتزاق می‌کنند.

بسته‌شدن آن بیش از همه به استان میسان، رانندگان و صاحبان کامیون، کارگران بارگیری و تخلیه، ترخیص‌کاران، تجار و بازارهای محلی ضربه زده است. گزارش‌های عراقی از افزایش قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی در میسان حکایت دارد.

از سوی دیگر، بخش قابل‌توجهی از بار می‌تواند به مسیرهای جایگزین مانند شلمچه، زرباطیه/مهران، مندلی/خسروی، سومار، باشماق و پرویزخان منتقل شود؛ اما این جابه‌جایی الزاماً به معنای جبران کامل نیست، زیرا برای فعالان میسان هزینه و مسافت بیشتری ایجاد می‌کند.

منابع مختلف تعداد گذرگاه‌های رسمی زمینی ایران و عراق را بسته به تعریف «فعال تجاری» متفاوت اعلام می‌کنند؛ در برخی فهرست‌ها ۷ گذرگاه اصلی و در منابع گسترده‌تر ۹ تا ۱۲ نقطه مرزی ذکر شده است.

اهمیت موضوع با توجه به حجم تجارت دو کشور بیشتر روشن می‌شود. بر اساس آمار اتاق مشترک ایران و عراق، ارزش مبادلات دو کشور در سال گذشته حدود ۱۲ میلیارد دلار بوده که بیش از ۱۰.۲ میلیارد دلار آن صادرات ایران به عراق بوده است. آمار دیگری حجم تجارت سال ۲۰۲۴ را حدود ۱۲.۵ میلیارد دلار اعلام کرده است.

بنابراین، تعطیلی الشیب به‌تنهایی تجارت چند میلیارد دلاری ایران و عراق را متوقف نمی‌کند، اما برای اقتصاد محلی میسان یک شوک جدی ایجاد کرده و بخشی از هزینه و بار تجارت را به گذرگاه‌های دیگر منتقل می‌کند.

تازه‌ترین گزارش عملیات نظامی میسان نیز حاکی است که هنوز هیچ زمان مشخصی برای بازگشایی الشیب اعلام نشده و مقام‌های امنیتی، برخلاف برخی ادعاها، وقوع قاچاق مواد مخدر یا پول‌شویی در این گذرگاه را تأیید نکرده‌ است.