موشک های ایران به خاک آمریکا می‌رسند؛ با این تغییرات | می‌توانیم قاره‌پیما بسازیم

به گزارش ایده روز انلاین، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، فرمانده معظم کل قوا، در دیدار ۹ آبان با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، تدابیر مهمی را ابلاغ کردند که یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن چنین بود: «هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو شود.»

این دستور را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تحول در رویکرد راهبردی و تفکر نظامی جمهوری اسلامی ایران از زمان پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله تاکنون دانست؛ تحولی که در پی مجموعه‌ای از تحولات امنیتی و نظامی دو سال اخیر، به‌ویژه تحمیل دو جنگ به کشورمان، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

در واقع، جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های گذشته، در چارچوب برخی ملاحظات راهبردی، محدودیت‌هایی را در دامنه پاسخ نظامی خود حفظ کرده بود. اکنون این پرسش مطرح است که آیا دستور جدید فرمانده کل قوا صرفاً به معنای تغییر در جغرافیای پاسخ نظامی است یا می‌تواند زمینه بازنگری در برخی محدودیت‌های پیشین، از جمله سقف اعلام‌شده برای بُرد موشک‌های بالستیک ایران، را نیز فراهم کند؟

دستور اخیر فرمانده کل قوا بازتاب گسترده‌ای در محافل رسانه‌ای و کارشناسی داشت و گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره مصادیق احتمالی اجرای آن مطرح شد. یکی از مهم‌ترین این گمانه‌زنی‌ها، بازنگری در محدودیت برد موشک‌های بالستیک ایران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت بازدارندگی کشور است.

این مسئله را البته سخنگوی سپاه پاسداران نیز در نشست خبری خود مورد تاکید قرار داد و تصریح کرد که محددیت بُرد موشکی برداشته شده است..

عبور موشک‌ها از مرز ۲ هزار کیلومتر

ایران در اواخر دهه ۸۰ شمسی به توانمندی ساخت و آزمایش موشک‌های بالستیک با برد حدود ۲ هزار کیلومتر دست یافت. در سال ۹۶ نیز فرمانده وقت سپاه اعلام کرد که محدودیت برد موشک‌ها، بر اساس سیاست‌های رهبر انقلاب [شهید آیت الله خامنه ای]، در سقف ۲ هزار کیلومتر قرار دارد؛ محدودیتی که به گفته او، با وجود برخورداری کشور از توانایی فنی برای افزایش برد، رعایت می‌شد.

این موضوع در سال‌های گذشته بارها به‌عنوان یکی از ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی در حوزه موشکی مطرح شده بود و رهبر شهید انقلاب نیز در چند مورد در دیدار با فرماندهان، دانشجویان و حتی مردم عادی به این مسئله اشاره کردند که از طرف نظامیان و دانشمندان بارها خدمت ایشان گزارش شده که توان عبور از این برد و رسیدن به بردهای بسیار بالاتر وجود دارد ولی فعلاً صلاح بر این امر نیست.

توضیحات رهبر شهید انقلاب در مسئله افزایش برد موشک ها و جلوگیری شخص ایشان از این مسئله

با این حال، تحولات امنیتی و نظامی دو سال اخیر، از جمله حملات آمریکا و اسرائیل به خاک کشورمان در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان و همچنین تداوم تهدیدهای مقام‌های آمریکایی و صهیونیستی به حملات مجدد، شرایط راهبردی متفاوتی را رقم زده است.

در چنین شرایطی، دستور جدید فرمانده کل قوا درباره پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی می‌تواند نشانه‌ای از بازنگری در برخی ملاحظات پیشین باشد. اکنون دیگر بحث صرفاً به تهدید اهدافی در سرزمین‌های اشغالی محدود نیست، بلکه دامنه جغرافیایی تهدید و پاسخ احتمالی، در سطحی گسترده‌تر مورد توجه قرار گرفته است.

از همین‌جا یک پرسش مهم شکل می‌گیرد: آیا ایران از نظر فنی نیز ظرفیت توسعه بُرد موشک‌های خود به فواصل بسیار دورتر را دارد؟

گام اول: خرمشهر، آماده ترین گزینه برای شرق اروپا

موشک بالستیک «خرمشهر» از جمله موشک‌هایی است که از زمان رونمایی در سال ۱۳۹۶، توجه کارشناسان داخلی و خارجی را به خود جلب کرد.

این موشک به دلیل مشخصات سرجنگ و ویژگی‌های فنی اعلام‌شده، یکی از مهم‌ترین موشک‌های ایرانی است که بُرد ۲هزار کیلومتر دارد و می تواند انواع کلاهک‌های تا وزن حدوداً‌ ۲ تُن را حمل کند.

از منظر علمی، میان وزن محموله و بُرد موشک بالستیک رابطه مستقیمی وجود دارد؛ به این معنا که وزن محموله یکی از عوامل مؤثر بر برد نهایی است. با این حال، بُرد یک موشک را نمی‌توان صرفاً بر اساس وزن سرجنگی محاسبه کرد و عوامل متعدد دیگری نیز در این زمینه نقش دارند.

به زبان ساده، با کاهش وزن سر جنگی موشکی مثل خرمشهر ۴ به حدود یک تُن یا ۵۰۰ کیلوگرم یا تعویض با سرهای جنگی بارشی حاوی ریز مهمات، رسیدن به بُردهای ۳ و حتی ۴ هزار کیلومتر امکان پذیر است و این بُرد می تواند پایگاه های آمریکا و متحدانش را در جنوب شرقی اروپا، اروپای شرقی و حتی اروپای مرکزی در تیرس ایران قرار بدهد.

گام دوم : چطور به خاک آمریکا برسیم؟

با طرح موضوع «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی»، بحث درباره امکان دستیابی ایران به موشک‌های بالستیک قاره‌پیما نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

موشک‌های بالستیک با برد بالای ۵۵۰۰ کیلومتر را در علوم نظامی به عنوان موشک های قاره پیما عنوان می‌کنند و ایران نیز برای هدف قرار دادن خاک ایالات متحده آمریکا، خصوصاً ساحل شرقی این کشور در جوار اقیانوس اطلس که بخش مهمی از شهرهایی مثل واشنگتن دی سی و نیویورک در نزدیکی آن قرار دارند، نیازمند این چنین سلاحی است.

به صورت کلی و حدودی برای هدف قرار دادن ساحل شرقی ایالات متحده، ایران نیازمند موشکی با بُرد حدود ۱۰ هزار کیلومتر و برای پوشش دادن کل خاک این کشور به برد کمی بیش از ۱۳ هزار کیلومتر نیاز دارد. موضوعاتی نظیر پروفایل پروازی، وزن سر جنگی، تعداد و نوع مرحله‌های پیشران موشک‌ از جمله مسائل بسیار موثر در رسیدن به ارقام دقیق در این بخش است.

رسیدن به این بُرد در حال حاضر و با توجه به توانایی موجود در بخش ماهواره برهای نیروی هوافضای سپاه وجود دارد. البته این مسئله نیازمند برخی تغییرات است.

برای مثال، یک حامل ماهواره‌بر مثل سری قاصد، ذوالجناح و سری قائم همگی دارای پتانسیل انجام ماموریت‌های بُرد بلند هستند. در این بخش باید آمادگی های لازم برای انجام برخی تغییرات روی حامل های این موشک ها یا آماده کردن سیلوهای زیرزمینی برای پرتاب این موشک های بزرگ را انجام داد.

مسئله بعدی آماده سازی سرجنگی جدید است که بتواند با توجه به فاصله زیاد و سرعت بسیار بالا در زمان ورود مجدد به جو، تحمل لازم برای حرارت و فشار بالا را داشته باشد.

با همه این تفاسیر، آنچه در دستور اخیر فرمانده کل قوا اهمیت دارد، صرفاً بحث افزایش برد موشک‌ها نیست. در متن تدابیر ابلاغ‌شده، علاوه بر تأکید بر پاسخ فوری و بدون محدودیت جغرافیایی، موضوع به‌روزرسانی بانک اهداف به‌گونه‌ای که انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن آمریکایی ـ صهیونی در تیررس نیروهای مسلح قرار گیرد نیز مطرح شده است.

این مسئله نشان می‌دهد که تغییر در رویکرد بازدارندگی ایران، می‌تواند ابعادی فراتر از توسعه برد تسلیحات داشته باشد و حوزه‌هایی مانند اطلاعات نظامی، تعریف اهداف و دامنه پاسخ را نیز دربر بگیرد.

به بیان دیگر، ممکن است مهم‌ترین تحول پیش‌رو نه صرفاً در مشخصات فنی موشک‌ها، بلکه در تغییر محاسبات راهبردی ایران درباره دامنه و ماهیت پاسخ به تهدیدات باشد.

دشمنان ایران با سوءاستفاده از صبر و نیت مثبت کشورمان در طول این سال‌ها، باعث باز شدن یک قفل مهم در حوزه توان تهاجمی ایران شدند، حال باید دید آیا همین اشتباه را در حوزه هسته ای نیز تکرار خواهند کرد؟ تحولات پیش‌رو پاسخ این پرسش را روشن خواهد کرد.