ایده روز آنلاین: شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در آستانه دیدار حساس سهجانبه با دونالد ترامپ، سیاستهای تجاری و اقتصادی غرب را به چالش کشیدند. رئیسجمهور چین از تجارت آزاد و مقابله با حمایتگرایی دفاع کرد و رئیسجمهور روسیه تحریمها و محدودیتهای اقتصادی غرب را ابزارهایی ناکارآمد برای مهار قدرتهای رقیب دانست.
گروه اقتصادجهان؛ شی جینپینگ امروز چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۷ آبان)، در سخنرانی خود در اجلاس سران همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شهر شنژن، بر ضرورت مقابله با حمایتگرایی تجاری تأکید کرد.
شی در سخنرانی افتتاحیه این اجلاس تلاش کرد چین را بهعنوان شریکی باثبات در اقتصاد جهانی معرفی کند؛ آن هم در شرایطی که ایالات متحده تحت ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تعرفههای تجاری را افزایش داده و رویکرد تهاجمیتری در سیاست خارجی و اقتصادی در پیش گرفته است.
او با تأکید بر ضرورت حفظ نظام تجارت چندجانبه مبتنی بر قواعد سازمان تجارت جهانی گفت: «ما باید قاطعانه از نظام تجارت چندجانبه مبتنی بر قواعد، با محوریت سازمان تجارت جهانی، حمایت کنیم؛ از تجارت و سرمایهگذاری آزاد و باز پشتیبانی کنیم و ثبات و عملکرد روان زنجیرههای صنعتی و تأمین جهانی را حفظ کنیم.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که واشنگتن بهتازگی محدودیتهای جدیدی برای دسترسی چین به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شرکتهایی مانند انویدیا اعلام کرده است؛ اقدامی که میتواند آتشبس شکننده تجاری میان پکن و واشنگتن را بیش از گذشته تحت فشار قرار دهد. چین نیز پیشتر وعده داده بود در برابر این محدودیتها واکنش نشان دهد.
در همین حال، شرکای تجاری غربی چین از مازاد تجاری سالانه این کشور که از یک تریلیون دلار فراتر رفته انتقاد میکنند. آنها معتقدند سیاستهای پکن با حمایت از بخش تولید و صنعت، به زیان مصرفکنندگان داخلی و صنایع کشورهای دیگر تمام شده است. در مقابل، دولت چین معتقد است الگوی رشد اقتصادی این کشور با توجه به اینکه همچنان در مسیر جبران فاصله خود با ثروتمندترین اقتصادهای جهان قرار دارد، مناسب است.
واشنگتن، بروکسل و دیگر پایتختهای غربی نگران هستند که تسلط چین بر زنجیرههای تأمین جهانی به این کشور اهرم فشار ژئوپلیتیکی بدهد و صنایع و فرصتهای شغلی آنها را تهدید کند.
شی همچنین اعلام کرد چین به سرمایهگذاری در بخش صنعت و توسعه فناوریهای جدید ادامه خواهد داد؛ فناوریهایی که به گفته او میتوانند برای سایر کشورها نیز سودمند باشند. او وعده داد پکن تعرفهها را کاهش دهد و بازارهای خود را بیش از گذشته به روی تجارت خارجی باز کند، اما همزمان در برابر حمایتگرایی و یکجانبهگرایی خواهد ایستاد.
پوتین: تحریمهای غرب دیگر قدرت بازدارندگی ندارند
ولادیمیر پوتین نیز پس از شی جینپینگ در این اجلاس سخنرانی کرد و قدرتهای غربی را «هژمونهای سابق» نامید.
او در شرایطی در این نشست حضور یافت که اوکراین روز گذشته به پل راهبردی کرچ حمله کرده بود؛ پلی که شبهجزیره کریمه را به خاک روسیه متصل میکند. این حمله ضربهای مهم به روسیه در چهارمین سال جنگ اوکراین محسوب میشود.
پوتین در سخنرانی خود از آنچه «افول تحقیرآمیز اروپا» خواند، انتقاد کرد و مدعی شد تحریمهای ضدروسی که پس از حمله مسکو به اوکراین اعمال شدند، نتیجه معکوس داشته و بهجای تضعیف روسیه، این کشور را قدرتمندتر کردهاند.
او گفت: «تجربه نشان داده است که ابزارهای سنتی سلطه اقتصادی و اجبار عملی، تا حد زیادی کارایی خود را از دست دادهاند و بخش بزرگی از قدرت ارعابکنندگی خود را از دست دادهاند.»
رئیسجمهور روسیه در ادامه افزود: «تحریمها، تعرفهها و محدودیتهای صادراتی ممکن است همچنان تا حدی اثر بازدارنده داشته باشند، اما قادر نیستند رشد اقتصادی را متوقف کنند؛ چه رسد به اینکه اقتصاد رقبای خود را درهم بشکنند.»
پوتین همچنین وضعیت کنونی جهان را متلاطم توصیف کرد و گفت اقتصاد جهانی در حال چندپاره شدن است و خطرات نظامی و سیاسی رو به افزایش هستند. با این حال، او معتقد است اختلافات میان کشورها را میتوان از طریق مذاکره و نشستن پشت میز گفتوگو حلوفصل کرد.
دیدار سهجانبه ترامپ، شی و پوتین؛ یالتای جدید در راه است؟
مهمترین بخش اجلاس امسال اپک، دیدار سهجانبهای است که قرار است روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) میان دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در حاشیه این نشست برگزار شود.
این دیدار قرار است طیف گستردهای از موضوعات بینالمللی را دربر بگیرد؛ از جنگ روسیه و اوکراین و جنگ آمریکا و ایران گرفته تا اختلافات تجاری، رقابت در حوزه هوش مصنوعی و تسلیحات هستهای.
اهمیت این نشست به اندازهای است که برخی آن را با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه کردهاند؛ نشستی که در آن رهبران آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی درباره شکلگیری نظم پس از جنگ جهانی دوم و حوزههای نفوذ قدرتهای بزرگ گفتوگو کردند.
مقایسه با یالتا از آن جهت اهمیت دارد که نگرانیهایی درباره احتمال توافق قدرتهای بزرگ بر سر آینده مناطق مختلف جهان، بدون مشارکت مستقیم کشورهای کوچکتر، ایجاد کرده است.
رهبران برخی اقتصادهای کوچکتر بهویژه در اروپا و آسیا نگران هستند قدرتهای نظامی بزرگ جهان در مذاکرات خود منافع آنها را نادیده بگیرند.
کرملین در همین هفته مقایسه دیدار پیشرو با کنفرانس یالتا را «بازی تحلیلگران علوم سیاسی» خوانده، اما همزمان تأکید کرده است که این نشست میتواند تأثیر مهمی بر تحولات جهانی داشته باشد. پکن نیز این دیدار سهجانبه را دارای «اهمیتی تاریخی و تحولآفرین» دانسته و اعلام کرده است که چنین مذاکراتی میتواند به پیشبرد صلح جهانی کمک کند.
ترامپ نیز احتمال دیدار با کیم جونگ اون را مطرح کرده است؛ هرچند هنوز چنین دیداری تأیید نشده است.
رقابت قدرتهای بزرگ در سایه تنشهای امنیتی و فناوری
اجلاس شنژن در شرایطی برگزار میشود که تنشهای ژئوپلیتیکی در مناطق مختلف جهان افزایش یافته است. تایوان و ژاپن روز سهشنبه از شناسایی تحرکات و ورود هواپیماهای نظامی روسیه به حریم هوایی خود خبر دادند. از سوی دیگر، سفر آسیایی ترامپ نخستین سفر او به این منطقه پس از شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای آمریکاست. همزمان، گزارشها درباره پرونده مرتبط با جنسن هوانگ، بنیانگذار و مدیرعامل انویدیا، و یک فرد مظنون به جاسوسی برای چین، بر حساسیت روابط واشنگتن و پکن افزوده است.
با وجود این تنشها، بیشتر تحلیلگران انتظار دارند آمریکا و چین دستکم در کوتاهمدت روابط خود را نسبتاً باثبات نگه دارند. ترامپ و شی قرار است پس از دیدار پنجشنبه در شنژن، بار دیگر در نشست گروه ۲۰ در ماه دسامبر در میامی دیدار کنند. این چهارمین ملاقات آنها در سال جاری میلادی خواهد بود.
پوتین نیز در پایان سخنرانی خود ابراز امیدواری کرد که نشست سهجانبه پیشرو منافع قابلتوجهی برای طرفها به همراه داشته باشد؛ نشستی که در صورت تحقق توافقهای احتمالی، میتواند بر آینده روابط اقتصادی و امنیتی قدرتهای بزرگ و معادلات ژئوپلیتیکی جهان تأثیر بگذارد.
منبع: رویترز
Source link
پایگاه خبری ایده روز آنلاین

