ایده روز انلاین- علیالله سلیمی: روز جهانی کودک، معمولا فرصتی برای یادآوری حقوق کودک و مسئولیت دولتها و نهادهای بینالمللی در قبال نسل آینده است؛ اما امسال این مناسبت برای کودکان ایرانی معنای تلختری دارد. کودکانی که جنگ، امنیت، آرامش، خانواده، همکلاسیها و گاه فرصت ادامه زندگی را از آنان گرفته است. در چنین شرایطی، سخن گفتن از حقوق کودک بدون اشاره به سرنوشت کودکانی که قربانی حملات نظامی شدهاند، چیزی جز نادیده گرفتن بخشی از واقعیت نیست. در همین راستا، نامه حامد علامتی، مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، به کاترین راسل، مدیر اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، اقدامی قابل توجه و درخور تأمل است. نامهای که از یک سو خواستار محکومیت علنی حملات منجر به شهادت و مجروحیت کودکان در ایران شده و از سوی دیگر، بر ضرورت پیگیری موارد نقض حقوق آنان و تدوین برنامهای برای حمایت روانی و اجتماعی از کودکان آسیبدیده تأکید کرده است.
اهمیت این نامه را نباید صرفاً در مکاتبه یک مدیر ایرانی با مسئول یک نهاد بینالمللی خلاصه کرد. مسئله اصلی، به رسمیت شناختن یک مسئولیت فراتر از مرزهای سازمانی و جغرافیایی است. وقتی کودکی در کلاس درس جان خود را از دست میدهد، وقتی دانشآموزی با خاطره کشته شدن همکلاسیهایش به مدرسه بازمیگردد و وقتی خانوادهای آینده فرزندش را در میان آوار جنگ از دست میدهد، دیگر نمیتوان این اتفاقات را صرفاً بخشی از پیامدهای نظامی یک درگیری دانست. اینجا با نقض حقوق انسانی کودکانی روبهرو هستیم که هیچ نقشی در آغاز و تداوم جنگ ندارند. از این منظر، انتخاب روز جهانی کودک برای انتشار چنین نامهای اهمیت ویژهای دارد. روز جهانی کودک قرار است یادآور تعهد جهان به حفاظت از کودکان باشد؛ تعهدی که نباید با ملیت، زبان، جغرافیا یا شرایط سیاسی کشورها تغییر کند. حقوق کودک، حقوقی جهانشمول است و کودکان ایرانی هم به همان اندازه کودکان دیگر نقاط جهان از حق زندگی، امنیت، آموزش و برخورداری از آیندهای امن برخوردارند. نکته مهم دیگر در نامه مدیرعامل کانون، توجه همزمان به دو وجه دادخواهی و حمایت است. محکومیت حملات و پیگیری مسئولیت عاملان، ضرورتی انکارناپذیر است؛ اما مسئولیت در قبال کودکان آسیبدیده به همینجا ختم نمیشود. کودکی که دوست یا همکلاسی خود را از دست داده، فقط به بازسازی مدرسه و فراهم شدن امکانات آموزشی نیاز ندارد. او باید فرصت سوگواری داشته باشد، بتواند درباره ترسها و تجربههایش حرف بزند و از حمایت روانی و اجتماعی برخوردار شود. این همان بخشی از مسئولیت است که نهادهای متولی کودک باید برای آن برنامهای جدی و مستمر داشته باشند.
با این حال، یک نامه هرچقدر هم مهم و ضروری باشد، نمیتواند بهتنهایی پاسخگوی همه این مطالبات باشد. انتظار میرود چنین مکاتبهای سرآغاز پیگیریهای مستمر، مطالبه پاسخ روشن از نهادهای بینالمللی و همکاری با سازمانهای مسئول برای ثبت و راستیآزمایی موارد نقض حقوق کودکان باشد. بهویژه آنکه یونیسف به واسطه جایگاه بینالمللی خود، مسئولیت مهمی در دفاع از حقوق کودکان در سراسر جهان دارد و نمیتواند در برابر رنج کودکان یک کشور سکوت کند.
در کنار این مطالبهگری رسمی، جای صدای نویسندگان کودک و نوجوان، ناشران، تصویرگران، هنرمندان، مربیان و فعالان فرهنگی هم خالی نیست. ادبیات کودک و نوجوان همواره یکی از مهمترین راههای بیان تجربههای انسانی بوده است. نویسندهای که برای کودکان مینویسد، نمیتواند نسبت به کودکی که فرصت خواندن، بازی کردن و رؤیاپردازی را از دست داده است، بیتفاوت بماند. کتابخانهها، مراکز فرهنگی و هنری و نهادهای مرتبط با کودکان هم میتوانند در بازگشت تدریجی کودکان آسیبدیده به زندگی عادی نقشی جدی ایفا کنند. نامه مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در روز جهانی کودک را باید از همین منظر دید؛ تلاشی برای رساندن صدای کودکانی که شاید خودشان فرصت و امکان بیان رنجشان را نداشته باشند. این صدا باید شنیده شود؛ نه فقط در روز جهانی کودک و نه فقط از سوی یک نهاد فرهنگی، بلکه در تمام روزهایی که جنگ، کودکی را از کودکان میگیرد. کودکان نباید قربانی خاموش جنگ باشند. دفاع از حق زندگی و امنیت آنان هم نباید به یک مناسبت تقویمی محدود بماند.
Source link
پایگاه خبری ایده روز آنلاین
