بزرگ‌تر از مشتری، سبک‌تر از پشمک / کشف دو غول عجیب در اعماق فضا

به گزارش ایده روز آنلاین، به نقل از یورونیوز، دو  سیاره عجیب که TOI-۷۹۱ b و TOI-۷۹۱ c نام دارند، حدود ۱۱۱۰ سال نوری از زمین فاصله دارند و اکنون در میان سبک‌ترین سیارات غول‌پیکر شناخته‌شده قرار گرفته‌اند.

چگونه برخی سیارات می‌توانند چنین ابعاد عظیمی داشته باشند اما جرم نسبتاً کمی را در خود جای دهند؟ برای درک این موضوع کافی است به یک مثال ساده فکر کنیم. یک توپ فولادی و یک توپ اسفنجی ممکن است اندازه یکسانی داشته باشند، اما وزن آن‌ها کاملاً متفاوت است. در مورد TOI-۷۹۱ b و TOI-۷۹۱ c نیز اتفاق مشابهی رخ داده است. این دو سیاره حجم بسیار بزرگی دارند، اما ماده موجود در آن‌ها در فضایی بسیار گسترده پخش شده است. نتیجه، سیاراتی با چگالی فوق‌العاده پایین است.

اخترشناسان این دسته از اجرام را Super-Puff می‌نامند. برای درک بهتر این موضوع کافی است مشتری را در نظر بگیریم. بزرگ‌ترین سیاره منظومه شمسی ما تا حدود ۳۵ برابر چگال‌تر از این دو جهان تازه کشف‌شده است. 

این منظومه توسط ماهواره TESS ناسا شناسایی شد که برای جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی طراحی شده است. پس از آن، داده‌های تلسکوپ‌های زمینی برای تأیید وجود این دو سیاره مورد استفاده قرار گرفت. 

این کشف می‌تواند به درک بهتر مراحل اولیه تولد منظومه‌های سیاره‌ای کمک کند. بر اساس برخی مدل‌ها این گونه سیارات در دیسک‌های غنی از گاز اطراف ستارگان جوان شکل می‌گیرند و سپس در طول زمان بخشی از مواد خود را از دست می‌دهند. 

البته این جهان‌های عجیب مقصد مناسبی برای جست‌وجوی حیات نیستند. برخلاف سیارات سنگی مانند زمین، آن‌ها احتمالاً از لایه‌های عمیق گاز تشکیل شده‌اند و شرایط فیزیکی بسیار خشن و ناپایداری دارند. 

زمانی تصور می‌شد مشتری نمونه استاندارد یک غول گازی است، اما اکنون دانشمندان با سیاراتی روبه‌رو هستند که تقریباً هم‌اندازه آن هستند و در عین حال آن‌قدر سبک‌اند که حتی نظریه‌های فعلی درباره شکل‌گیری سیارات را به چالش می‌کشند.

۵۸۵۸