بدترین سناریو برای عربستان؛ چرا ترامپ به کمک بن‌سلمان نیامد؟

ایده روز آنلاین – گروه سیاسی: نیویورک‌تایمز در گزارشی با اشاره به افزایش حملات نیروهای مورد حمایت ایران به عربستان و خودداری ترامپ از ورود نظامی به درگیری با حوثی‌ها، از قرار گرفتن ریاض در یک «شوک راهبردی» و مواجهه این کشور با «بدترین سناریو» خبر داده است.

متن گزارش را می‌خوانید:

به گفته تحلیلگران، عربستان سعودی پس از آنکه هدف حملات ایران قرار گرفت و نتوانست حمایت نظامی بیشتری از آمریکا دریافت کند، در شرایطی از شوک راهبردی قرار گرفته است.

عربستان سعودی بیش از گذشته خود را گرفتار در میانه جنگ میان آمریکا و ایران می‌بیند و اکنون رهبران این کشور در حال بررسی گزینه‌های محدود خود برای واکنش به شرایط موجود هستند.

در هفته‌های اخیر، نیروهای حوثی متحد ایران در یمن بارها عربستان سعودی را هدف حمله قرار داده‌اند و با تهدید توانایی این کشور برای صادرات نفت، فشار مضاعفی بر اقتصاد جهانی وارد کرده‌اند. با این حال، به گفته دیپلمات‌های سابق و تحلیلگران، ریاض از بی‌میلی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای مقابله با حوثی‌ها ناامید و خشمگین شده است.

تلاش‌های دیپلماتیک عربستان برای تعامل با ایران نیز نتایج محدودی داشته است. نشستی که قرار بود روز دوشنبه با حضور مقام‌هایی از ایران، عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس برگزار شود، شامگاه یکشنبه به طور ناگهانی به تعویق افتاد؛ زیرا فاصله مواضع طرف‌ها همچنان بسیار زیاد بود.

مایکل رتنی، سفیر سابق آمریکا در عربستان سعودی، گفت: «در حال حاضر سعودی‌ها واقعا ناامید و سرخورده هستند. از یک منظر، این همان بدترین سناریوی ممکن برای آنهاست.»

مرکز ارتباطات بین‌المللی دولت عربستان که به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ می‌دهد، به درخواست نیویورک‌تایمز برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخی نداد.

مخمصه عربستان، هزینه سنگینی را نشان می‌دهد که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بر سراسر خاورمیانه تحمیل کرده است؛ حتی بر کشورهایی که رهبران آنها با جنگ مخالف بوده‌اند یا بارها برای پایان دادن به آن تلاش کرده‌اند.

در ماه‌های نخست جنگ، عربستان در مقایسه با کشورهای همسایه خود کمتر هدف حملات تلافی‌جویانه ایران قرار گرفت. اما اکنون که نشانه‌ای از پایان درگیری‌ها دیده نمی‌شود، ایران برای افزایش اهرم فشار خود بر آمریکا تلاش می‌کند و عربستان سعودی ــ که تا پیش از جنگ بزرگترین صادرکننده نفت جهان بود ــ به یکی از اهداف اصلی تبدیل شده است.

فقط طی ۲ هفته گذشته، عربستان از شرق، جنوب و شمال با حملات نیروهای مورد حمایت ایران مواجه شده است. در پایان ماه آگوست، یک نفتکش سعودی در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت و ۲ ملوان آن کشته شدند.

روز جمعه، نیروهای حوثی که پیشتر محاصره صادرات نفت عربستان از مسیر دریای سرخ را اعلام کرده بودند، بخشی از یک مسیر مهم کشتیرانی بین‌المللی را به تصرف خود درآوردند و نیروهای متحد عربستان در یمن را شکست سختی دادند.

همان روز، مقام‌های سعودی اعلام کردند که ناچار شده‌اند یک خط لوله نفتی حیاتی را تعطیل کنند و یک گروه شبه‌نظامی عراقی مورد حمایت ایران را عامل حمله پهپادی به این خط لوله معرفی کردند. این خط لوله پس از آنکه ایران عملا تنگه هرمز را مسدود کرد، به یکی از مسیرهای جایگزین اصلی عربستان برای انتقال نفت خود به دریای سرخ تبدیل شده بود.

رتنی، سفیر سابق آمریکا، گفت: «دلیل اینکه کشوری مانند عربستان سعودی سرمایه‌گذاری بسیار زیادی برای ایجاد یک شراکت امنیتی با آمریکا انجام می‌دهد، دقیقا مواجهه با چنین شرایطی است.»

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و حاکم واقعی این کشور، دلایل زیادی برای اطمینان به این شراکت داشت. دولت او طی سال‌های گذشته میلیاردها دلار و سرمایه سیاسی قابل توجهی را صرف ایجاد روابط شخصی با ترامپ و خانواده او کرده است.

اما به گفته مقام‌هایی که از گفت‌وگوهای انجام‌شده اطلاع دارند، زمانی که ولیعهد عربستان هفته گذشته از ترامپ خواست علیه حوثی‌ها اقدام نظامی انجام دهد، رئیس‌جمهور آمریکا این درخواست را رد کرد.

عربستان ناامید از آمریکا

مقام‌ها و تحلیلگران سعودی صراحتا اعلام کرده‌اند که عربستان نمی‌خواهد به تنهایی با حوثی‌ها وارد جنگ شود. این موضوع به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که عملیات نظامی قبلی عربستان علیه این گروه، به یک باتلاق ۱۰ ساله تبدیل شد.

عبدالرحمن الراشد، ستون‌نویس نزدیک به دولت عربستان، روز شنبه در یک روزنامه سعودی نوشت: «این مسئله به حمایت بین‌المللی نیاز دارد، نه فقط حمایت عربستان و کشورهای منطقه.» با این حال، به نظر می‌رسد ترامپ تمایلی به ورود به این درگیری ندارد.

دن شاپیرو، مقام ارشد سابق سیاست خاورمیانه در پنتاگون در دولت جو بایدن، گفت: «در شرایطی که ترامپ همین حالا درگیر یک جنگ بدون چشم‌انداز پایان با ایران است، نیروی دریایی آمریکا تحت فشار قرار دارد و ذخایر مهمات نیز در حال کاهش است، عجیب نیست که او نخواهد جبهه جدیدی باز کند. اما این مسئله برای سعودی‌ها عمیقا ناامیدکننده است.»

ترامپ روز شنبه در جریان سفر خود به ایرلند به خبرنگاران گفت حوثی‌ها «با ما تماس گرفته‌اند و نمی‌خواهند با ما بجنگند.» او اضافه کرد: «فقط یک کشور هست که آنها چندان از آن راضی نیستند و ما این مسئله را حل خواهیم کرد»؛ اظهاراتی که اشاره‌ای به عربستان سعودی داشت.

محمد البخیتی، یکی از مقام‌های سیاسی حوثی‌ها، تماس این گروه با آمریکا را رد کرد و گفت: «ما با ترامپ ارتباطی نداشتیم و از او نخواستیم به ما حمله نکند.» اینکه آیا آمریکا وارد درگیری در یمن خواهد شد یا نه، همچنان محل بحث است. دریابان جان دبلیو. میلر، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه، گفت واشنگتن همچنان در زمینه اطلاعاتی به عربستان کمک می‌کند.

بدون راه‌حل در یمن

باربارا لیف، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، گفت عربستان احتمالا اکنون بار دیگر به سمت دیپلماسی خواهد رفت. به گفته او، با وجود سال‌ها عملیات بمباران عربستان، آمریکا و اسرائیل علیه حوثی‌ها، «هیچ‌کس نتوانسته یک راه‌حل نظامی» برای مقابله با این گروه پیدا کند.

او افزود عربستان می‌تواند با کشورهای همسایه و ایران همکاری کند تا مجموعه‌ای از «توافق‌های ناخوشایند» را برای پایان دادن به جنگ با ایران شکل دهد.

به گفته لیف، عربستان همچنین ممکن است برای یافتن راه‌حل به چین روی بیاورد، اما تلاش‌های دیپلماتیک پیشین پکن در منطقه نتوانسته به توافق‌های صلح پایدار منجر شود. چین در سال ۲۰۲۳ میان عربستان و ایران میانجیگری کرد و زمینه ازسرگیری روابط ۲ کشور را فراهم آورد، اما این روند از آن زمان تا حدی فرسوده شده است.

با این حال، تحلیلگران معتقدند مقام‌های سعودی فعلا بعید است با وجود سرخوردگی عمیق خود، به صورت علنی از آمریکا انتقاد کنند. لیف گفت: «آنها قرار نیست نوعی فاصله‌گیری [از آمریکا] را نشان دهند. آنها ناچارند تلاش دیپلماتیک دیگری را شکل دهند.»