جنگ اطلاعاتی جدید آغاز شده است؟ | پهپاد فریب آمریکا در تنگه هرمز چه می کرد؟

ایده روز آنلاین – گروه سیاسی: پس از اینکه رسانه‌های ایران، با انتشار تصاویری، از انهدام یک فروند پهپاد شناسایی «اوربیتر» بر فراز تنگه‌هرمز خبر دادند؛ حالا رسانه‌های تخصصی حوزه نظامی آمریکا، از جمله سایت مشهور «وار زون»، زوایای تازه‌ای از نوع پهپاد منهدم شده منتشر کرده‌اند.

این پهپاد نشانه چیست؟

• تصاویر منتشرشده از بقایای یک پهپاد در ایران، نشان می‌دهد این قطعات به احتمال زیاد متعلق به ADM-۱۶۰ MALD است؛ یک سلاح ویژه فریب پدافندی ساخت شرکت «ریتون» آمریکا.
• گزارش‌ها حاکی از آن است که این لاشه پس از یک رهگیری توسط نیروهای ایرانی پیدا شده و براساس ویژگی‌های ظاهری منتشر شده از بقایا، شناسایی پهپاد از نوع MALD معتبر به نظر می‌رسد.
• همزمان، منابع ایرانی از سرنگونی یک پهپاد شناسایی از نوع «اوربیتر» بر فراز تنگه‌هرمز خبر داده‌اند.
• با این وجود هنوز مشخص نیست این گزارش با تصاویر لاشه MALD به یک حادثه مربوط است یا دو رویداد جداگانه را توصیف می‌کند.

پهپاد فریب چگونه عمل می‌کند؟

• ADM-۱۶۰ یک «پهپاد فریب» ‌ است که از هواپیما پرتاب می‌شود و برخلاف موشک‌های متعارف، کلاهک جنگی حمل نمی‌کند.
• تجهیزات داخلی این پهپاد برای شبیه‌سازی تسلیحات دورایستا طراحی شده‌است و در نتیجه، می‌تواند در صفحه رادار به‌عنوان یک هدف واقعی ظاهر شود و سامانه‌های پدافندی را به واکنش وادار کند.
• این سامانه قادر است مسیرهای پروازی پیچیده‌ای را نیز اجرا کند تا الگوی پرواز هدفی را که شبیه‌سازی می‌کند، بازتولید کند.
• هدف، ایجاد اهداف کاذب و افزایش ابهام برای اپراتورهای راداری و خدمه سامانه‌های موشکی است.
• نسخه ADM-۱۶۰B حدود ۶.۵ فوت (۱۹۸ سانتیمتر) طول و ۵.۶ (۱۷۰ سانتیمتر) فوت دهانه بال در حالت بازشده دارد.
• این پهپاد همچنین به یک موتور توربوجت کوچک مجهز بوده و برد عملیاتی آن حدود ۵۵۰ مایل(۸۸۴ کیلومتر) اعلام شده‌است.
• نسخه MALD-J علاوه‌بر قابلیت فریب، توانایی جنگ الکترونیک، ازجمله اخلال فعال در سامانه‌های پدافندی را نیز دارد.

کاربرد اطلاعاتی در برابر پدافند ایران

• اهمیت احتمالی این سامانه در شرایط کنونی، تنها به نقش فریب آن محدود نمی‌شود و می‌تواند برای تحریک و آشکارسازی فعالیت سامانه‌های پدافندی نیز به کار رود.
• هنگامی که این پهپاد فریب وارد فضای عملیاتی می‌شود، رادارها و سامانه‌های دفاعی ممکن است برای شناسایی و درگیری با آن فعال شوند.
• داده‌های حاصل از این واکنش‌ها می‌تواند اطلاعاتی درباره محل استقرار سامانه‌ها، الگوی عملکرد رادارها، نحوه واکنش پدافند و ساختار فرماندهی و کنترل فراهم کند.
• این داده‌ها برای ارزیابی وضعیت فعلی شبکه پدافندی و برنامه‌ریزی عملیات بعدی قابل استفاده هستند.
• با توجه به وضعیت موجود در تنگه‌هرمز، این پهپاد می‌تواند هم نقش حفاظتی داشته باشد و هم به‌عنوان ابزاری برای جمع‌آوری اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد.

سابقه استفاده از MALD علیه ایران

• احتمال استفاده آمریکا از این سامانه علیه ایران پیش از این نیز مطرح شده بود.
• در عملیات ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، مقام‌های آمریکایی از یک طرح فریب پیچیده برای پنهان کردن مسیر و ترکیب واقعی حمله سخن گفتند.
• این موضوع احتمال استفاده از MALD را به‌عنوان یکی از اجزای عملیات فریب مطرح کرد.
• همچنین احتمال داده شده در روزهای نخست جنگ ۴۰ روزه نیز از ADM-۱۶۰ استفاده شده باشد.
• این سامانه پیش‌تر در جنگ اوکراین نیز برای تحریک پدافند روسیه و کمک به نفوذ موشک‌های کروز به کار رفته است.

یک ارزیابی اطلاعاتی

• استفاده فزاینده از پهپادهای کوچک، فریب‌دهنده‌ها و سایر ابزارهای کم‌هزینه برای تحریک پدافند یا ایجاد اختلال اطلاعاتی، بخشی از روندهای جدید جنگ الکترونیک و اطلاعاتی محسوب می‌شود.
• این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که احتمال ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران نیز مطرح شده‌است.
• در صورت ازسرگیری درگیری، وضعیت بازسازی‌شده پدافند ایران و میزان تغییر در آرایش راداری و فرماندهی آن اهمیت زیادی خواهد داشت.
• آمریکا و اسرائیل برای ارزیابی این وضعیت از مجموعه‌ای از ابزارهای اطلاعاتی استفاده می‌کنند؛ از سامانه‌های فضایی و هوایی گرفته تا هواپیماهای شناسایی و پلتفرم‌های نفوذگر.
• درمجموع انهدام ADM-۱۶۰، نشان‌دهنده تداوم جنگ الکترونیک و شناسایی پدافند در فضای درگیری است.