کشف تازه درباره تکامل انسان؛ اجداد ما هم روی زمین راه می‌رفتند، هم درخت‌نوردی می‌کردند

به گزارش خبرگزاری ایده روز آنلاین، یک تیم بین‌المللی از پژوهشگران به سرپرستی دانشکده پزشکی کک دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، با بررسی استخوان‌های فسیلی اجداد اولیه انسان، شواهد تازه‌ای درباره نحوه حرکت و شیوه زندگی آن‌ها به دست آورده است. این پژوهش که در مجله علمی Science Advances منتشر شده، استخوان‌های هفت فرد متعلق به آسترالوپیتکوس و انسان‌های اولیه از جنس «هومو» را بررسی کرده است. قدمت این فسیل‌ها بین حدود ۱.۵ تا ۳.۷ میلیون سال برآورد شده است.

پژوهشگران برای بررسی استخوان‌ها از سی‌تی‌اسکن استفاده کردند تا ساختار داخلی آن‌ها را با جزئیات بیشتری ببینند. سپس ضخامت و استحکام استخوان‌های بازو، ران و ساق پا را اندازه‌گیری کردند و میزان مقاومت آن‌ها در برابر خم‌شدن و پیچش را مورد بررسی قرار دادند.

استحکام استخوان‌ها سرنخی از نحوه حرکت بود

استخوان‌ها در طول زندگی، خود را با فشارها و فعالیت‌های روزمره سازگار می‌کنند. به همین دلیل، بررسی میزان استحکام استخوان‌های مختلف می‌تواند اطلاعاتی درباره نحوه حرکت فرد در اختیار دانشمندان قرار دهد. برای مثال، جانورانی که بخش زیادی از زندگی خود را روی درختان می‌گذرانند، معمولاً به استخوان‌های دست و بازوی قدرتمندتری نیاز دارند؛ در حالی که در انسان‌های امروزی که عمدتاً روی زمین راه می‌روند، استخوان‌های پا، به‌ویژه استخوان ران، استحکام بیشتری دارند.

بر همین اساس، پژوهشگران با مقایسه استحکام استخوان‌های اندام‌های مختلف تلاش کردند مشخص کنند اجداد انسان بیشتر در چه محیطی حرکت می‌کردند.

آسترالوپیتکوس‌ها هم راه می‌رفتند، هم درخت‌نوردی می‌کردند

نتایج نشان داد آسترالوپیتکوس‌ها الگوی متفاوتی از انسان امروزی داشتند. استخوان‌های بازوی آن‌ها نسبت به استخوان ران، استحکام بیشتری داشت؛ ویژگی‌ای که به الگوی مشاهده‌شده در میمون‌های امروزی شباهت دارد. این یافته نشان می‌دهد استفاده از دست‌ها برای حرکت در میان درختان همچنان بخش مهمی از زندگی آسترالوپیتکوس‌ها بوده است.

با این حال، بررسی استخوان‌های پا تصویر دیگری ارائه کرد. نسبت استحکام استخوان ران و ساق پا در آن‌ها تا حدی شبیه انسان‌های امروزی بود و نشان می‌داد که این موجودات توانایی راه رفتن روی دو پا را نیز داشتند. به بیان ساده‌تر، آسترالوپیتکوس‌ها نه کاملاً زمینی بودند و نه زندگی کاملاً درختی داشتند؛ آن‌ها ترکیبی از راه رفتن روی زمین و حرکت در میان درختان را تجربه می‌کردند.

کریستیان کارلسون، پژوهشگر ارشد این مطالعه، می‌گوید این ترکیب از ویژگی‌های متفاوت نشان می‌دهد آسترالوپیتکوس‌ها شیوه حرکتی خاصی داشتند که نمونه مشابه مستقیمی از آن در جانوران امروزی دیده نمی‌شود.

تغییر بزرگ با ظهور «هومو»

اما در انسان‌های اولیه از جنس «هومو» که حدود ۱.۸ تا ۲.۳ میلیون سال پیش زندگی می‌کردند، وضعیت متفاوت بود. در این گروه، استخوان ران نسبت به استخوان بازو استحکام بیشتری داشت؛ الگویی که به انسان امروزی شباهت دارد و نشان می‌دهد حرکت روی زمین اهمیت بیشتری پیدا کرده بود.

به گفته پژوهشگران، این یافته‌ها نشان می‌دهد حدود ۱.۸ میلیون سال پیش تغییر مهمی در شیوه حرکت اجداد انسان رخ داده و آن‌ها بیش از گذشته به راه رفتن و جابه‌جایی روی زمین وابسته شده‌اند. hین تغییر به معنای آن نیست که انسان‌های اولیه ناگهان زندگی درختی را کنار گذاشتند، اما شواهد استخوانی نشان می‌دهد نقش حرکت در محیط‌های زمینی در این دوره افزایش یافته است.

آیا راه رفتن بیشتر با بزرگ‌تر شدن مغز ارتباط داشت؟

یکی از نکات جالب این پژوهش، هم‌زمانی تقریبی تغییر در شیوه حرکت با افزایش اندازه مغز در انسان‌های اولیه است. در دوره‌ای که وابستگی به حرکت روی زمین افزایش یافت، اندازه مغز نیز در برخی از گونه‌های اولیه جنس «هومو» به شکل قابل‌توجهی بیشتر شد. دانشمندان پیش از این دلایل مختلفی برای افزایش اندازه مغز در اجداد انسان مطرح کرده‌اند؛ از جمله استفاده از ابزار، تغییر رژیم غذایی، جست‌وجوی منابع غذایی و شکل‌گیری رفتارهای پیچیده‌تر.

پژوهشگران این مطالعه احتمال می‌دهند افزایش مسافت‌هایی که اجداد انسان روی زمین طی می‌کردند نیز ممکن است با تغییرات بدن و مغز آن‌ها ارتباط داشته باشد. با این حال، این بخش هنوز در حد یک فرضیه است و پژوهش حاضر نمی‌تواند رابطه مستقیم میان افزایش راه رفتن و بزرگ‌تر شدن مغز را ثابت کند.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد گذار اجداد انسان از زندگی درختی به زندگی زمینی، یک اتفاق ناگهانی نبوده است. آسترالوپیتکوس‌ها میلیون‌ها سال پیش توانایی راه رفتن روی دو پا را داشتند، اما در همان زمان همچنان از درختان استفاده می‌کردند و اندام‌های بالایی آن‌ها برای حرکت در محیط‌های درختی سازگاری قابل‌توجهی داشت.

در ادامه و با ظهور انسان‌های اولیه جنس «هومو»، الگوی استفاده از اندام‌ها تغییر کرد و حرکت روی زمین اهمیت بیشتری پیدا کرد. به این ترتیب، استخوان‌های فسیلی تنها بقایای بدن موجودات میلیون‌ها سال پیش نیستند؛ بلکه می‌توانند سرنخ‌هایی از نحوه حرکت، محیط زندگی و حتی تغییرات مهمی که مسیر تکامل انسان را شکل داده‌اند، در اختیار دانشمندان قرار دهند.

این مطالعه در مجله Science Advances منتشر شده و عنوان آن «Proportional limb strengths signal an adaptive shift in arboreality in early human evolution» است.

۲۲۷۲۲۷