چرا اعتراضات در فرانسه کشته نداد؟ | ۸ مقایسه درباره وقایع فرانسه و حوادث دی ماه ایران

ایده روز آنلاین – گروه سیاسی: پس از گذشت چیزی در حدود ۵ هفته از آغاز اعتراضات در فرانسه و درحالی که دامنه اعتراضات نه تنها در فرانسه، بلکه در سطح اروپا در حال گسترش است، این سئوال در فضای افکارعمومی و شبکه‌های اجتماعی مطرح است که چرا با وجود حجم و دامنه گسترده اعتراضات در فرانسه، خبری از کشته شدن معترضان نیست؛ سئوالی که پاسخ آن را نمی‌توان صرفا در گزاره «تعداد معترضان» یا «گستردگی تجمعات» یافت. برای پی بردن به «اصل ماجرا» باید ضمن تفاوت قائل شدن میان «اعتراض» و «آشوب و اقدام‌های ضدامنیتی»، به بررسی مجموعه‌ای از عوامل «میدانی»، «امنیتی»، «رسانه‌ای» و … پرداخت.

درچنین شرایطی قائل بودن به مرزبندی میان «اعتراضات صنفی» با «آشوب‌سازی‌های هدفمند و مسلحانه»، کلید پاسخ به سئوال مطرح شده این روزها در شبکه‌های اجتماعی است که در ادامه به بررسی برخی گزاره‌های مطرح در این زمینه پرداخته می‌شود.

۱

تیراندازی افراد مسلح به پلیس

• فرانسه: در جریان اعتراضات فرانسه و با وجود انتشار تصاویر زیاد از برخورد معترضان و پلیس، تاکنون گزارشی از حمله افراد مسلح به پلیس و ماموران امنیتی گزارش نشده‌است.

وضعیت: آخرین آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد، تاکنون با وجود حجم بالای خشونت‌ها، ماموری کشته نشده، اما ۵۰۰ نفر از نیروهای پلیس، ژاندارمری و آتش‌نشانان مجروح شده‌اند.

• ایران: در جریان اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ تعداد قابل توجهی از ماموران پلیس و نیروهای حافظ امنیت به دست تروریست‌های مسلح، با سلاح‌های گرم و سرد به شهادت رسیدند.

وضعیت:

• براساس برخی آمارهای منتشر شده در بحبوحه حوادث دی‌ماه (۲۱ دی‌ماه)، دست‌کم حدود ۱۱۰ نفر از نیروهای پلیس و حافظ امنیت در شهرهای مختلف کشور به شهادت رسیده‌اند.
• بنیاد شهید و امورایثارگران نیز پس از حوادث تروریستی دی‌ماه ۱۴۰۴، در گزارشی رسمی اعلام کرد از مجموع ۳ هزارو ۱۱۷ جان‌باخته این حوادث، ۲ هزارو ۴۲۷ نفر، ازنیروهای حافظ امنیت و شهروندان عادی بوده‌اند.

۲

به‌کارگیری سلاح گرم

• فرانسه: یکی از مهم‌ترین نقاط تفاوت، نبود اسلحه گرم در دستان معترضان در جریان اعتراضات فرانسه است که از دلایل مهم کشته نشدن شهروندان محسوب می‌شود.

وضعیت:

• با وجود اینکه تاکنون تنها یک معترض در جریان تجمعات فرانسه براثر «ایست قلبی تنفسی» جان‌باخته، اما پلیس معتقد است مرگ این فرد ارتباطی با این درگیری‌ها نداشته است.
• ازسوی دیگر با وجود دامنه خشونت پلیس علیه معترضان، گزارشی از به‌کارگیری سلاح گرم علیه پلیس منتشر نشده و از زنده‌سوزاندن و مثله کردن نیروهای پلیس هم خبری نیست.

• ایران: در جریان اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴، گزارش‌ها و تصاویر بسیاری از اقدام مسلحانه آشوبگران علیه نیروهای پلیس منتشر شد.

وضعیت:

• در جریان اغتشاشات ۱۸ دی ۱۴۰۴ تروریست‌های مسلح با حمله به پایگاه پلیس پیشگیری تهرانپارس، چند تن از نیروهای حافظ امنیت را به شهادت رساندند.
• اغتشاشگران با سلاح وینچستر، کلت و کلاشنکیف به سمت نیروهای پلیس در خیابان‌های لردگان شلیک کردند و در نتیجه، ده‌ها تن از نیروی پلیس، با گلوله‌های جنگی اغتشاشگران زخمی شدند و دو تن نیز به شهادت رسیدند.
• در اصفهان تنها دریک عملیات، از اغتشاشگران ۵ قبضه کلت کمری، ۶ قبضه سلاح شکاری و ۹۲۵ فشنگ کشف شد.
• در تهران نیز از مخفیگاه آشوبگران، مقادیر قابل‌توجهی سلاح و مهمات کشف شد.
• انتشار تصاویر جنگ مسلحانه تروریست‌ها با ماموران و حافظان امنیت در جریان حوادث دی‌ماه بسیار پربازدید شد.
• به اذعان مسئولان ارشد انتظامی و امنیتی، بسیاری از شهروندان کشته شده در دی ماه، از فاصله بسیار نزدیک مورد هدف قرار گرفته‌اند که نشان‌دهنده مسلح بودن تروریست‌هاست.

۳

اعتراض نه، براندازی

• فرانسه: اعتراضات در فرانسه با محوریت «بی‌عدالتی آموزشی» آغاز شد و در ادامه دامنه حضور اصناف و قشرهای مختلف اجتماعی گسترده شد و درنهایت به طرح مطالبه «استعفای رئیس‌جمهور» انجامید.

وضعیت: محور مطالبات در فرانسه:

• بهبود شرایط آموزشی
• کاهش هزینه‌های زندگی و مهار تورم
• کاهش قیمت سوخت و انرژی
• افزایش دستمزدها متناسب با هزینه‌های زندگی
• بهبود وضعیت معیشتی اقشار کم‌درآمد
• کاهش نابرابری اقتصادی و طبقاتی

• ایران: برخلاف فرانسه که اعتراضات رنگ و بوی مطالبات صنفی و اقتصادی دارد، در جریان حوادث دی‌ماه، اعتراضات اقتصادی اولیه، به بهانه‌ای برای طرح گزاره «براندازی نظام سیاسی» تبدیل شد؛ موضوعی که سرانجام آن، «فروپاشی ملی» بود.

وضعیت:

• بررسی‌های اطلاعاتی و امنیتی ثابت کرد حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، به‌وضوح رویکردهای براندازانه را پیگیری می‌کرد.
• براساس بیانیه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، حمله به مقرهای نظامی و انتظامی و مراکز امنیتی و حساس و همچنین به شهادت رساندن تعدادی از شهروندان و نیروهای حافظ امنیت مردم، نمونه‌هایی از اقدامات ضدامنیتی در راستای براندازی بود.
• حمایت صریح تل‌آویو و واشنگتن از براندازی، گواه روشن دیگر پیگیری رویکردهای براندازانه بود.
• رهبرشهید ایران در ۱۲ بهمن ماه ۱۴۰۴ تاکید کردند که فتنه اخیر «شبیه کودتا» بود؛ کوتایی که راهبردهای آمریکایی – صهیونی با جلوداری برخی جریان‌های معاند و تجزیه‌طلب را پیگیری می‌کرد.

۴

ماجرای هدایت اعتراضات

• فرانسه: گزارش‌های موجود نشان می‌دهد «محور هدایت» اعتراضات اخیر در فرانسه در دست جریان‌های داخلی و تشکل‌های صنفی است.

وضعیت: هدایت‌کنندگان اصلی اعتراضات در فرانسه:

• تشکل‌های دانش‌آموزی
• اتحادیه‌های دانشجویی
• اتحادیه‌های معلمان و کارکنان آموزش
• اتحادیه‌های کارگری جنبش جلیقه‌زردها (با محوریت اعتراض به هزینه‌های زندگی و نابرابری اقتصادی)
• احزاب چپ و سوسیالیست‌ها
• فعالان محیط‌زیست و گروه‌های عدالت اجتماعی.
• گروه‌های حامی فلسطین
• فعالان حقوق بشر

• ایران: گزارش‌های متقن اطلاعاتی و امنیتی نشان می‌دهد هدایت حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ ازسوی جریان‌های معاند و برانداز انجام شد.

وضعیت: هدایت‌کنندگان اصلی اغتشاشات دی‌ماه در ایران:

• سرویس امنیتی موساد
• سرویس امنیتی سیا
• سرشاخه‌های تحت هدایت جریان رضا پهلوی
• عوامل میدانی گروهک تروریستی منافقین
• عوامل گروهک‌های تجزیه‌طلب؛ از شرق ایران گرفته تا شهرهای غربی ایران

منابع:

• اظهارات رسمی مقام‌های آمریکایی – صهیونی
• برآوردهای امنیتی داخل ایران
• اظهارات رسمی و موضع‌گیری‌های روشن سرکردگان گروهک‌ها و جریان‌های معاند
• اعترافات صریح دستگیرشدگان اغتشاشات

۵

تهییج مردم به آشوب و خشونت

• فرانسه: نکته محوری در جریان اعتراضات فرانسه، عدم مشروعیت‌بخشی به خشونت معترضان ازسوی چهره مرجع اجتماعی یا همان سلبریتی‌ها بود.

وضعیت:

• حمایت از مطالبات صنفی دانش‌آموزان و سایر گروه‌های اجتماعی، محور اصلی سلبریتی‌های فرانسوی، از جمله «عمر سی»، بازیگر، «ونسان لندون»، بازیگر، «گرتا تونبرگ»، فعال محیط ‌زیست و… بوده‌است.
• تاکنون حمایتی از آشوبگری و خسارت به اماکن عمومی ازسوی سلبریتی‌های فرانسوی گزارش نشده‌است.

• ایران: در جریان حوادث دی‌ماه، جریان پررنگی از سلبریتی‌های داخلی و ساکن خارج از کشور، با نادیده گرفتن خشونت‌ها، جریانی در راستای جلوگیری از دستگیری و مجازات اغتشاشگران به راه انداختند.

وضعیت:

• در جریان حوادث دی‌ماه، هرگاه که تحرکات میدانی فروکش می‌کرد، برخی سلبریتی‌های داخلی به‌صورت هماهنگ و ناگهانی وارد عرصه می‌شدند و به‌صورت آشکار یا تلویحی، از اغتشاشات حمایت می‌کردند.
• برخی سلبریتی‌های خارج‌نشین، مانند علی کریمی و… نیز وظیفه هدایت آشوبگران و دامن‌زدن به خشونت‌ها بر علیه حافظان امنیت را برعهده گرفته بودند.
• پس از فروکش کردن موج آشوب‌ها، مخالفت با مجازات مخلان امنیت و کشتار شهروندان و ماموران حافظ امنیت، رویکرد مخرب دیگری ازسوی سلبریتی‌ها بوده‌است.

۶

آموزش تخریب و کشتار

• فرانسه: در جریان اعتراضات فرانسه، رسانه‌های خارجی یا داخلی فرانسه، با ارائه آموزش‌های میدانی، به تحریک معترضان نپرداختند.
• ایران: در جریان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، رسانه‌های فارسی‌زبان خارج‌از کشور و برخی رسانه‌های داخلی، به آموزش ساخت بمب دستی و کوکتل مولوتف برای مقابله با پلیس پرداختند.

• بسترها:
• شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان خارج از کشور
• رسانه‌های اجتماعی
• نمونه‌ها:

1. آموزش ساخت کوکتل مولوتف
2. آموزش ساخت بمب دستی
3. آموزش روش‌های موثر بستن خیابان‌ها
4. آموزش نحوه خلع‌سلاح کردن ماموران و حافظان امنیت
5. معرفی مراکز پلیس و امنیتی و تحریک آشوبگران به حضور در مراکز حساس

۷

نقش دولت‌های خارجی

• فرانسه: آنچه در فرانسه به چشم می‌آید، جریان داخلی اعتراضات و عدم پذیرش مسئولیت آشوب‌ها ازسوی دولت‌های خارجی است.
• ایران: در اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ ایران، واشنگتن و تل‌آویو به صورت روشن به مسئولیت داشتن در هدایت آشوب‌ها و همچنین مسلح کردن تروریست‌ها اعتراف کردند.

۹ دی‌ماه ۱۴۰۴

• نتانیاهو: اگر تغییری در ایران رخ دهد، از درون خواهد آمد.

۱۲ دی‌ماه ۱۴۰۴

• ترامپ: اگر ایران به روی معترضان مسالمت‌آمیز شلیک کند و آنها را به‌طور خشونت‌آمیز بکشد، آمریکا به کمک آنها خواهد آمد. ما کاملا برای اقدام آماده‌ایم.

۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴

• نتانیاهو: ما در کنار مبارزه مردم ایران و آرمان‌های آنان برای آزادی، رهایی و عدالت ایستاده‌ایم. این احتمال بسیار وجود دارد که شاهد لحظه‌ای تاریخی باشیم.

۲۴ دی‌ماه ۱۴۰۴

• ترامپ: به اعتراضات ادامه دهید، در صورت امکان نهادهای خود را در دست بگیرید و نام عاملان کشتار را ثبت کنید.

۱۶ فروردین‌ماه ۱۴۰۵

• ترامپ: بعد از اعتراضاتی که در آن رژیم ایران ۴۵ هزار غیرنظامی را کشت، آمریکا برای معترضان اسلحه فرستاد. ما کلی اسلحه برایشان فرستادیم، از طریق کردها فرستادیم.

۸

کنترل شبکه‌های اجتماعی

• فرانسه: وجود تدابیر مناسب در قبال فعالیت شبکه‌های اجتماعی، یکی از مهم‌ترین دلایل کنترل دامنه خشونت‌ها در فرانسه بوده‌است.

نمونه‌ها:

• مسدود کردن قانونی آن دسته از رسانه‌های اجتماعی که اطلاعات نادرست منتشر کنند.
• مقابله با تجمع‌های خشونت‌بار از طریق شبکه‌های اجتماعی
• همکاری با پلتفرم‌ها در راستای جلوگیری از دامن زده شدن به آتش آشوب‌ها
• حذف سریع پیام‌های با مضمون تحریک خشونت
• حساسیت روی شایعات و فراخوان‌های مشکوک
• شناسایی افرادی که از طریق رسانه‌های اجتماعی برای آشوب فراخوان بدهند.

• ایران: عدم وجود تدابیر موثر در حکمرانی بر فضای‌مجازی، از دلایل گسترش دامنه خشونت‌ها در جریان اغتشاشات دی ماه ۱۴۰۴ بود.
• حکمرانی ملی بر فضای مجازی همچنان یکی از چالش‌های موجود در حوزه شبکه‌های اجتماعی است.
• عدم اقدام به‌موقع برای کنترل نقش پلتفرم‌ها در دامن زدن به حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، انتقادهای گسترده‌ای را به دنبال داشته است.