نادر مکاری از خسارت حمله به پژوهشگاه فضایی ایران می‌گوید / سامانه ایران‌زمین ابتدا شهرهای تهران، اصفهان و شیراز را پوشش می‌دهد

تینا مزدکی- توسعه فناوری فضایی زمانی می‌تواند به بهبود زندگی مردم منجر شود که داده‌های ماهواره‌ای از مرحله تولید و پردازش عبور کنند و به خدمات قابل استفاده برای شهروندان، کسب‌وکارها و دستگاه‌های اجرایی تبدیل شوند. از پایش مزارع و تغییرات شهری گرفته تا شناسایی مناطق آسیب‌دیده در حوادث طبیعی، تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند در مدیریت منابع و کاهش زمان تصمیم‌گیری نقش داشته باشند؛ اما تحقق این ظرفیت‌ها به کیفیت تصاویر، تناوب تصویربرداری، زیرساخت پردازش و دسترسی کاربران وابسته است.

نادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، در گفت‌وگو با کافه خبر ایده روز آنلاین، با تشریح برنامه‌های این پژوهشگاه در حوزه سنجش از دور، منظومه‌های ماهواره‌ای و ناوبری بومی، از برنامه‌ریزی برای عرضه عمومی سامانه «ایران‌زمین» در پاییز ۱۴۰۵ خبر داد. به گفته او، هدف این سامانه صرفاً نمایش تصاویر ماهواره‌ای نیست، بلکه فراهم کردن بستری برای تجمیع آرشیو تصاویر، پردازش داده‌ها و توسعه خدمات کاربردی است.

مکاری در این گفت‌وگو همچنین درباره فاصله زمانی به‌روزرسانی تصاویر، مدل اقتصادی خدمات فضایی، نقش بخش خصوصی، مراحل توسعه فناوری‌های ناوبری و خسارت‌های ناشی از حمله به پژوهشگاه توضیح داد.

ماهواره خیام برای پایش کشاورزی و مدیریت بحران ظرفیت دارد

• اگر ماهواره‌های ایران تصاویر دقیق‌تری تولید کنند، چه چیزی در زندگی روزمره مردم تغییر می‌کند؟

برای پاسخ‌گویی به بسیاری از نیازهای کشور، الزاماً به تصاویر با قدرت تفکیک مکانی بسیار بالاتر نیاز نداریم. تصاویر ماهواره خیام با قدرت تفکیک مکانی بهتر از یک متر، ظرفیت ارزشمندی دارند و می‌توانند پاسخ‌گوی بخش قابل توجهی از نیازهای کشور در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، مدیریت شهری، پایش منابع طبیعی، حفاظت از محیط زیست و مدیریت بحران باشند.

در کنار قدرت تفکیک مکانی، تعداد ماهواره‌های فعال و زمان بازدید مجدد از یک منطقه نیز اهمیت زیادی دارد. هرچقدر تصاویر دقیق باشند، اگر نتوانیم در زمان مناسب و با تناوب مورد نیاز از یک منطقه تصویر جدید دریافت کنیم، در بسیاری از کاربردها، به‌ویژه مدیریت بحران، با محدودیت مواجه خواهیم شد.

برای مثال، تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند به پایش وضعیت مزارع، بررسی تغییرات پوشش گیاهی و مدیریت بهتر منابع کمک کنند. در مدیریت شهری نیز می‌توان از این تصاویر برای پایش تغییرات کاربری زمین و توسعه شهرها بهره گرفت. در مدیریت بحران، دسترسی به تصاویر به‌روز می‌تواند به شناسایی سریع‌تر مناطق آسیب‌دیده و هدایت بهتر عملیات امدادی کمک کند.

رویکرد ما این است که فناوری فضایی را از مرحله تولید داده فراتر ببریم و آن را به خدماتی تبدیل کنیم که در تصمیم‌گیری دستگاه‌های اجرایی، مدیریت منابع کشور، کاهش خسارات ناشی از حوادث و بهبود زندگی مردم اثر ملموس داشته باشند.

سامانه ایران‌زمین تصاویر ماهواره‌ای را تجمیع و به داده‌های کاربردی تبدیل می‌کند

• سامانه «ایران‌زمین» که از آن با عنوان «گوگل ارث ایرانی» یاد می‌شود، چه کاری انجام می‌دهد؟

سامانه ایران‌زمین را نباید صرفاً نسخه‌ای داخلی از یک ابزار نمایش تصاویر ماهواره‌ای بدانیم. تفاوت اصلی این سامانه در تجمیع داده‌های فضایی و فراهم کردن امکان استفاده کاربردی از آنهاست.

در این سامانه، تصاویر ماهواره‌های ایرانی که طی سال‌های مختلف از مناطق گوناگون کشور تصویربرداری کرده‌اند، در کنار تصاویر ماهواره‌های دیگر که در اختیار کشور قرار دارد، گردآوری می‌شوند. همچنین با همکاری صاحبان داده و بخش خصوصی، امکان اضافه شدن آرشیوهای موجود در سایر مجموعه‌ها فراهم خواهد شد.

در مرحله بعد، تصاویر متناسب با نیاز کاربران پردازش می‌شوند. برای نمونه، تصحیحات هندسی روی تصاویر اعمال می‌شود تا انطباق مکانی آنها با موقعیت واقعی عوارض روی زمین بهبود یابد. این موضوع برای بررسی مسیر جاده‌ها، پایش پروژه‌های عمرانی، اندازه‌گیری تغییرات شهری و تحلیل‌های مکانی اهمیت زیادی دارد.

ارزش اصلی ایران‌زمین در ایجاد زیرساختی برای دسترسی به آرشیو تصاویر، پردازش داده‌ها و تبدیل اطلاعات فضایی به محصولات مورد نیاز دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌ها، پژوهشگران و سایر کاربران است.

• نسخه قابل استفاده این سامانه چه زمانی منتشر می‌شود؟

نام این سامانه ایران‌زمین است. نسخه اولیه آن برای آغاز ارائه خدمات آماده شده و توسعه آن با تمرکز بر پوشش مناطق مختلف کشور و تکمیل قابلیت‌های فنی ادامه دارد.

در مرحله نخست، شهرهای بزرگی از جمله تهران، اصفهان و شیراز در اولویت پوشش قرار گرفته‌اند. برنامه‌ریزی ما این است که سامانه در پاییز ۱۴۰۵ در دسترس کاربران قرار گیرد؛ البته ارائه عمومی باید متناسب با تکمیل آزمون‌های فنی، کیفیت داده‌ها و آمادگی زیرساخت انجام شود.

معیار موفقیت ایران‌زمین صرفاً زمان رونمایی نیست، بلکه میزان استفاده واقعی کاربران، کیفیت خدمات، تنوع محصولات و توانایی سامانه در پاسخ‌گویی به نیازهای کشور خواهد بود.

در این زمینه باید میان قدرت تفکیک مکانی تصویر، دقت مکانی آن و تناوب تصویربرداری تفاوت قائل شویم. قدرت تفکیک مکانی نشان می‌دهد تصویر تا چه اندازه می‌تواند جزئیات سطح زمین را از یکدیگر تفکیک کند؛ اما دقت مکانی به میزان انطباق موقعیت عوارض در تصویر با موقعیت واقعی آنها روی زمین مربوط است.

تصاویر پانکروماتیک ماهواره خیام حدود یک متر قدرت تفکیک مکانی دارند. در کنار این ظرفیت، پژوهشگاه در حوزه پردازش تصویر و استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی، از جمله روش‌های سوپررزولوشن، فعالیت می‌کند تا محصولات تصویری با جزئیات قابل استفاده بیشتر تولید کند.

البته کاهش اندازه پیکسل محصول خروجی در روش‌های سوپررزولوشن، به‌تنهایی به معنای دستیابی به همان میزان دقت مکانی واقعی نیست و کیفیت محصولات نهایی باید با روش‌های فنی مناسب ارزیابی و اعتبارسنجی شود.

از نظر تناوب، هدف‌گذاری اولیه برای به‌روزرسانی تصاویر مناطق مورد نظر می‌تواند حدود شش ماه باشد؛ با این حال، این فاصله به نوع ماهواره، امکان تصویربرداری مجدد از منطقه، شرایط جوی و ابرناکی و ظرفیت دسترسی به داده‌ها بستگی دارد و در برخی مناطق ممکن است تا حدود ۹ ماه افزایش یابد.

هرچه تعداد ماهواره‌های در دسترس افزایش یابد و از ظرفیت داده‌های داخلی و خدمات قابل تأمین از بخش‌های دیگر نیز بهتر استفاده کنیم، امکان کاهش فاصله زمانی تصویربرداری و ارائه اطلاعات به‌روزتر فراهم خواهد شد.

• آیا شهروندان و کسب‌وکارها برای استفاده از این سامانه باید هزینه پرداخت کنند؟

رویکرد ما این است که دسترسی به اطلاعات فضایی را متناسب با نوع کاربر، نوع داده و سطح خدمتی که دریافت می‌کند، طراحی کنیم. نیاز یک شهروند برای مشاهده عمومی یک منطقه با نیاز یک شرکت عمرانی، مجموعه کشاورزی یا دستگاه اجرایی برای دریافت تصاویر پردازش‌شده و تحلیل‌های تخصصی یکسان نیست.

در این چارچوب، می‌توان دسترسی عمومی به برخی قابلیت‌های پایه را از خدمات تخصصی و تجاری تفکیک کرد. خدماتی مانند پردازش اختصاصی تصاویر، تولید محصولات تحلیلی، ارائه داده‌های دارای مشخصات فنی خاص و توسعه راهکار متناسب با نیاز یک مشتری می‌توانند در قالب خدمات تجاری عرضه شوند.

جزئیات نهایی تعرفه‌ها و دامنه خدمات رایگان و تجاری باید بر اساس سیاست مصوب سامانه اعلام شود. اصل راهبردی ما این است که دسترسی کاربران تسهیل شود و در عین حال، ارائه خدمات تخصصی از یک مدل اقتصادی پایدار برخوردار باشد.

• کاربران در حال حاضر چه امکاناتی از ایران‌زمین دریافت می‌کنند؟

در سامانه ایران‌زمین، داده‌ها و محصولات ماهواره‌ای در دو دسته اصلی شامل تصاویر آرشیوی پردازش‌نشده و تصاویر پردازش‌شده قرار می‌گیرند. در بخش تصاویر آرشیوی، کاربران می‌توانند مناطق مورد نظر خود را به‌صورت بصری بررسی کنند و تغییرات سطح زمین را در تصاویر مربوط به زمان‌های مختلف مشاهده کنند.

در بخش تصاویر پردازش‌شده نیز تصاویر تصحیح‌شده از نظر هندسی و محصولات ارتقای وضوح ارائه می‌شوند. این محصولات می‌توانند بستر مناسبی برای تحلیل‌های کاربران در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، مدیریت شهری و پایش منابع طبیعی فراهم کنند.

سامانه همچنین قابلیت ارائه ابزارهای اندازه‌گیری و تحلیل زمین، از جمله برآورد مساحت و دسترسی به مدل رقومی ارتفاع زمین را در نظر دارد. البته دسترسی به هر قابلیت باید متناسب با وضعیت انتشار و آماده بودن آن در نسخه مربوط از سامانه تعریف شود.

خدمات ماهواره خیام برای شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی؛ پژوهشگاه فضایی به‌دنبال افزایش درآمد از فروش داده‌هاست 

• اکنون چه دستگاه‌ها یا شرکت‌هایی مشتری خدمات فضایی پژوهشگاه هستند؟

در این حوزه باید میان مشتری، کاربر داده و مجموعه‌ای که صرفاً تفاهم‌نامه همکاری دارد، تفاوت قائل شویم. مشتری واقعی مجموعه‌ای است که نیاز مشخصی دارد و داده یا خدمت فضایی را در یک فرایند عملیاتی به کار می‌گیرد.

در حوزه سنجش از دور، تصاویر ماهواره خیام برای دستگاه‌های متقاضی ارائه شده‌اند و کاربردهایی در پایش توسعه شهری، نظارت بر ساخت‌وساز و بررسی تغییرات سرزمینی دارند. شهرداری‌ها از جمله کاربران این ظرفیت هستند و صنایع زیرساختی نیز می‌توانند از تصاویر ماهواره‌ای برای پایش دارایی‌ها و مسیرهای زیرساختی استفاده کنند.

دستگاه‌های متولی کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست، مدیریت بحران و مدیریت زمین نیز ظرفیت مهمی برای استفاده از خدمات فضاپایه دارند.

• درآمد فروش داده‌ها و خدمات ماهواره‌ای چه سهمی از هزینه‌های پژوهشگاه را پوشش می‌دهد؟

برای پاسخ دقیق به این پرسش باید میان درآمد حاصل از فروش مستقیم داده و خدمات فضایی و اعتبارات مربوط به توسعه فناوری، اجرای پروژه‌های ملی و فعالیت‌های پژوهشی تفاوت قائل شویم.

پژوهشگاه فضایی مجموعه‌ای فناورانه و توسعه‌ای است که بخشی از مأموریت آن ایجاد ظرفیت‌های راهبردی و توسعه فناوری‌هایی است که ممکن است بازده اقتصادی آنها در کوتاه‌مدت ظاهر نشود.

در عین حال، معتقدیم خدمات فضایی باید به‌تدریج از مدل صرفاً متکی بر تأمین اعتبار پروژه‌ای فاصله بگیرند و سهم بیشتری از هزینه‌های خود را از طریق ارائه محصولات و خدمات پایدار تأمین کنند. توسعه سامانه‌هایی مانند ایران‌زمین، افزایش استفاده عملیاتی از داده‌های ماهواره‌ای و ایجاد همکاری اقتصادی با بخش خصوصی در این مسیر اهمیت دارد.

• اگر قرار است بخش خصوصی وارد این بازار شود، چه تضمینی برای خرید خدمات آن وجود دارد؟

توسعه اقتصاد فضا بدون حضور مؤثر بخش خصوصی امکان‌پذیر نیست؛ اما حضور بخش خصوصی زمانی پایدار می‌شود که بازار قابل پیش‌بینی و سازوکار خرید خدمات شفاف وجود داشته باشد.

به اعتقاد ما، دولت و دستگاه‌های اجرایی باید در جایگاه تعریف‌کننده نیاز و مشتری خدمات مورد نیاز خود عمل کنند و تا حد امکان، به‌جای تصدی همه مراحل توسعه و ارائه خدمت، از ظرفیت شرکت‌های توانمند استفاده کنند.

یکی از راهکارها، تعریف قراردادهای مبتنی بر خروجی و عملکرد است؛ به این معنا که دستگاه متقاضی، نیاز خود را به‌صورت دقیق مشخص کند، معیارهای کیفیت و زمان تحویل را تعیین کند و در صورت تحقق تعهدات، خرید خدمت انجام شود. در حوزه‌هایی که نیاز مستمر وجود دارد، قراردادهای چندساله یا چارچوب‌های خرید دوره‌ای نیز می‌توانند به کاهش ریسک سرمایه‌گذاری کمک کنند.

البته تضمین خرید به معنای تضمین سود بدون توجه به کیفیت نیست. شرکت باید از نظر فنی و اقتصادی توان ارائه خدمت را داشته باشد و رقابت سالم نیز حفظ شود.

• یک کسب‌وکار کوچک چگونه می‌تواند از داده‌های ماهواره‌ای درآمد کسب کند؟

خدمات فضایی الزاماً نباید در مقیاس پروژه‌های بزرگ ملی تعریف شوند. یکی از مسیرهای مهم توسعه اقتصاد فضا، تبدیل داده‌های ماهواره‌ای به محصولات ساده، قابل فهم و مقرون‌به‌صرفه برای کسب‌وکارهای کوچک است.

برای مثال، یک شرکت خدمات کشاورزی می‌تواند با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، گزارش‌های دوره‌ای از وضعیت پوشش گیاهی و تغییرات مزارع تهیه کند و آن را در اختیار کشاورزان یا مجموعه‌های مدیریت مزارع قرار دهد.

یک شرکت فعال در حوزه ساخت‌وساز و املاک نیز می‌تواند از تصاویر به‌روز برای بررسی تغییرات محیطی و توسعه کالبدی مناطق استفاده کند. کسب‌وکارهای فعال در حوزه محیط زیست هم قادرند خدمات پایش پوشش گیاهی، تغییرات سطح زمین و بررسی مناطق آسیب‌دیده را به مشتریان خود عرضه کنند.

در این مدل، کسب‌وکار کوچک الزاماً نیازی به ماهواره یا زیرساخت پردازشی مستقل ندارد؛ بلکه می‌تواند از داده‌ها و ابزارهای آماده استفاده کند و از طریق تحلیل تخصصی و ارائه گزارش، ارزش افزوده ایجاد کند. ایران‌زمین می‌تواند یکی از زیرساخت‌های این زنجیره باشد.

منظومه ناوبری بومی چه زمانی به خدمت عمومی تبدیل می‌شود؟

• در حال حاضر کدام بخش از طرح منظومه ناوبری در مرحله پژوهش، آزمایش یا توسعه قرار دارد؟

در حوزه ناوبری باید میان طراحی یک منظومه ماهواره‌ای مستقل، توسعه روش‌های تقویت سیگنال‌های موجود و استفاده از روش‌های ناوبری فرصت‌محور تفاوت قائل شویم. این مسیرها از نظر فنی، سرمایه‌گذاری، زمان اجرا و نوع کاربرد یکسان نیستند و می‌توانند در کنار یکدیگر بخشی از راهبرد ناوبری کشور را تشکیل دهند.

در کنار بررسی گزینه‌های منظومه اختصاصی و روش‌های تقویتی و فرصت‌محور، پژوهشگاه در حال توسعه فناوری‌های زیرساختی مورد نیاز برای منظومه‌های ماهواره‌ای نیز هست. از جمله این موارد، توسعه فناوری ارتباطات میان‌ماهواره‌ای است که در مدیریت و تبادل داده میان ماهواره‌ها نقش مهمی دارد.

برای بیان دقیق مرحله پیشرفت هر بخش باید وضعیت طراحی، ساخت نمونه، آزمایش آزمایشگاهی و آزمون عملیاتی به‌صورت جداگانه گزارش شود. نمی‌توان آغاز یک فعالیت پژوهشی را معادل آماده بودن یک خدمت عملیاتی دانست.

• چه زمانی می‌توان نخستین کاربرد عملی ناوبری بومی را در یک خدمت عمومی دید؟

زمان ارائه نخستین خدمت عمومی به این بستگی دارد که کدام مسیر ناوبری انتخاب شود و آن مسیر برای چه نوع کاربردی طراحی شده باشد. برخی روش‌های تقویتی یا فرصت‌محور ممکن است برای کاربردهای محدود، زودتر از یک منظومه مستقل قابل آزمایش باشند؛ در مقابل، ایجاد یک منظومه کامل ناوبری به زیرساخت، آزمون و اعتبارسنجی گسترده‌تری نیاز دارد.

باید میان نمایش یک قابلیت فنی، اجرای طرح آزمایشی در محیطی محدود و ارائه خدمت عمومی پایدار تفاوت قائل شویم. در پروژه‌ای حساس مانند ناوبری، صرف موفقیت یک آزمایش کافی نیست و دقت موقعیت‌یابی، پایداری، پوشش، دسترس‌پذیری و عملکرد سامانه در شرایط مختلف نیز باید ارزیابی شود.

زمان‌بندی قطعی باید پس از تثبیت مسیر فنی، تکمیل برنامه آزمون و مشخص شدن الزامات خدمت اعلام شود.

• آیا تلفن همراه معمولی می‌تواند از این خدمات استفاده کند یا به گیرنده جدید نیاز است؟

پاسخ این پرسش به معماری فنی خدمت ناوبری بستگی دارد. اگر خدمت بر پایه سیگنال‌هایی باشد که گیرنده تلفن همراه قابلیت دریافت و پردازش آنها را دارد، ممکن است استفاده از آن با دستگاه‌های موجود امکان‌پذیر باشد. اما اگر دریافت سیگنال به باند فرکانسی، شکل موج یا قابلیت سخت‌افزاری خاصی وابسته باشد که در تلفن همراه معمولی وجود ندارد، به گیرنده سازگار یا تجهیزات تکمیلی نیاز خواهد بود.

هدف ما این است که در طراحی خدمات ناوبری، سازگاری با تجهیزات موجود و کاهش هزینه استفاده برای کاربران را تا حد امکان در نظر بگیریم. با این حال، اعلام سازگاری قطعی با تلفن‌های همراه متداول باید بر پایه آزمون عملی و مشخص شدن معماری نهایی خدمت انجام شود.

برای سنجش پیشرفت این پروژه نیز باید شاخص‌های مشخصی مانند دقت موقعیت‌یابی، دسترس‌پذیری خدمت، پایداری عملکرد، زمان لازم برای تعیین موقعیت و مقاومت در برابر اختلال تعریف و نتایج آزمون‌ها بر اساس همان معیارها گزارش شوند.

خسارت حمله به پژوهشگاه فضایی ایران چه بود؟

• بعد از حمله به پژوهشگاه، مهم‌ترین چیزی که از دست رفت چه بود؛ ساختمان و تجهیزات، زمان اجرای پروژه‌ها یا بخشی از ظرفیت علمی انباشته‌شده طی سال‌ها؟

در چنین رخدادی، خسارت را نمی‌توان صرفاً با آسیب‌های فیزیکی به ساختمان‌ها و تجهیزات سنجید. هرچند آسیب به زیرساخت‌ها و امکانات تخصصی اهمیت دارد، پیامدهای آن می‌تواند بر زمان اجرای پروژه‌ها، روند آزمون‌ها، بهره‌برداری از تجهیزات و استمرار فعالیت‌های علمی نیز اثر بگذارد.

در یک مجموعه فناورانه، تجهیزات تخصصی، محیط‌های آزمایشگاهی و زیرساخت‌های آزمون حاصل سرمایه‌گذاری و تلاش طولانی‌مدت هستند. بازسازی آنها صرفاً به معنای جایگزینی یک دستگاه یا ترمیم یک ساختمان نیست، بلکه باید شرایط لازم برای بازگشت زنجیره فعالیت‌های پژوهشی و مهندسی نیز فراهم شود.

با این حال، ظرفیت علمی یک مجموعه فقط در ساختمان و تجهیزات آن خلاصه نمی‌شود. دانش فنی، تجربه انباشته متخصصان و توانایی طراحی و حل مسئله از سرمایه‌های اساسی پژوهشگاه هستند. حفظ و تداوم فعالیت این سرمایه انسانی، در کنار احیای زیرساخت‌ها، برای ما اهمیت ویژه‌ای داشته است.

پس از این حادثه، اولویت ما بازگرداندن زیرساخت‌های ضروری برای ادامه پروژه‌های فضایی و کاهش وقفه در برنامه‌های توسعه‌ای بوده است. بخش مهمی از ظرفیت‌های ضروری برای پیشبرد پروژه‌ها احیا شده، هرچند بازگشت کامل به وضعیت مطلوب و ارتقای همه زیرساخت‌ها فرایندی است که باید مرحله‌به‌مرحله انجام شود.

اگر بخواهم جمع‌بندی کنم، خسارت اصلی را باید در سه سطح دید: آسیب فیزیکی، وقفه در برنامه‌ها و هزینه بازسازی ظرفیت عملیاتی. در مقابل، حفظ دانش تخصصی و استمرار فعالیت نیروهای توانمند از مهم‌ترین عوامل بازگشت پژوهشگاه به مسیر توسعه بوده است.

• شرکای خارجی بازسازی پژوهشگاه چه کشورهایی هستند و این فرایند در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

در موضوع بازسازی پژوهشگاه، اصل راهبردی ما این است که ضمن استفاده از ظرفیت‌های داخلی، از هرگونه همکاری علمی و فناورانه‌ای که بتواند به تسریع بازسازی، ارتقای زیرساخت‌ها و توسعه توانمندی‌های تخصصی کشور کمک کند، استقبال کنیم.

با این حال، در معرفی شرکای خارجی باید میان مذاکره، اعلام آمادگی برای همکاری، تفاهم اولیه و توافق اجرایی تفاوت قائل شویم. نام بردن از یک کشور به‌عنوان شریک اجرایی زمانی دقیق است که سطح همکاری، موضوع مشارکت و وضعیت توافق مربوط مشخص شده باشد. بنابراین، نام کشورها و جزئیات هر همکاری باید بر اساس توافق‌های رسمی و قابل اعلام منتشر شود.

در بخش بازسازی نیز اولویت با زیرساخت‌هایی بوده است که برای ادامه طراحی، ساخت، آزمون و توسعه سامانه‌های فضایی ضروری هستند. رویکرد ما این است که بازسازی صرفاً به بازگرداندن شرایط گذشته محدود نشود، بلکه فرصتی برای بهبود چیدمان زیرساخت‌ها، افزایش بهره‌وری و ارتقای قابلیت‌های فنی فراهم کند.

میزان پیشرفت بازسازی باید بر اساس شاخص‌های روشنی از جمله وضعیت احیای تجهیزات، آماده‌به‌کاری آزمایشگاه‌ها، امکان انجام آزمون‌های تخصصی و بازگشت پروژه‌ها به برنامه اجرایی سنجیده شود. معیار ما صرفاً اعلام پایان عملیات ساختمانی یا امضای توافق همکاری نیست، بلکه بازگشت زیرساخت‌ها به چرخه عملیاتی و افزایش توان اجرای پروژه‌هاست.

در نهایت، موفقیت پژوهشگاه فضایی ایران را باید علاوه بر پیشرفت‌های فنی، با میزان استفاده از محصولات، کیفیت خدمات، شکل‌گیری بازار فضایی و سهم فناوری فضایی در بهبود مدیریت منابع و خدمات عمومی نیز ارزیابی کرد. هدف ما این است که صنعت فضایی کشور نه‌فقط در تولید فناوری، بلکه در ایجاد ارزش اقتصادی و اجتماعی برای مردم نیز نقش مؤثرتری ایفا کند.

۲۲۷۲۲۷