محیط‌زیست ایران در بحران/ نقش پژوهشگران در حفظ طبیعت غیرقابل انکار است

ایده روز آنلاین – شینا انصاری امروز -دوشنبه ۹ دی- در جشنواره «تجلیل از پژوهشگران و فناوران سازمان حفاظت محیط زیست» افزود: محیط زیست کشور ما امروز در شرایط نامناسب قرار دارد، مشکلات متعددی که در بخش‌های مختلف از جمله محدودیت منابع آب، آلودگی هوا، گرد و غبار، فرسایش زمین و تهدید تنوع زیستی مشاهده می‌شود، همه اینها بیانگر این واقعیت است که پژوهش دیگر صرفاً یک فعالیت آکادمیک یا ابزاری برای ارتقای شغلی نیست، بلکه یک مسئولیت سنگین اجتماعی و تعهد اخلاقی است.

وی اظهار کرد: تجربه محیط زیست چه در داخل سازمان حفاظت محیط زیست و چه بیرون آن نشان می‌دهد که پژوهشگران نمی‌توانند نسبت به درد و رنج طبیعت بی‌تفاوت باشند، امروز انتظار می‌رود پژوهشگران صدای طبیعت بی‌زبان سرزمین باشند و نقش دیده‌بان‌های جسور و شجاع را ایفا کنند، پژوهشی که نتواند جراحت‌های محیط زیستی کشور را التیام بخشد یا هشدار‌های لازم برای پیشگیری از بحران‌ها را ارائه دهد، در تراز نیاز‌های امروز نیست.

انصاری با تاکید کاربردی بودن پژوهش‌ها گفت: بسیاری از گزارش‌ها و مقالات علمی با وجود دقت متدولوژیک، قادر به حل گره‌های واقعی محیط زیست نیستند، انتظار از مراکز علمی و پژوهشی کشور آن است که به نیاز‌های واقعی محیط زیست توجه کنند، پژوهشگر برتر کسی است که راهکار عملی برای تصفیه فاضلاب صنایع آلاینده، احیای تالاب‌های در معرض خطر، پایش حیات وحش، تولید محصولات سازگار با محیط زیست یا طراحی ابزار‌های دقیق برای رصد آلاینده‌ها ارائه کند، همچنین جامعه‌شناسانی که بتوانند ظرفیت جوامع محلی را برای مشارکت در حفاظت از طبیعت فعال کنند، در زمره پژوهشگران اثرگذار قرار می‌گیرند.

به گفته وی، پژوهش باید به تصمیم‌سازی منجر شود و سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی کشور نیازمند مشاوره‌های علمی دقیق و به‌روز هستند، پژوهش باید با زبان علمی، اما قابل درک برای مدیران ارائه شود تا راه‌حل‌ها به‌طور عملی در سیاست‌ها و برنامه‌ها به کار گرفته شوند.

وی اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست با وجود محدودیت‌های مالی و اعتباری، بر استفاده از ظرفیت علمی کشور تأکید دارد و معتقد است راه نجات محیط زیست ایران از مسیر دانایی می‌گذرد نه هیجان، نظارت دقیق بر طرح‌های پژوهشی و هدایت آنها به سمت اولویت‌های واقعی محیط زیست از جمله ضرورت‌های مطرح‌شده در این نشست است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به نگاه علمی رئیس جمهور در حوزه محیط زیست اشاره شد و گفت: به ویژه در موضوع آب استفاده از نقطه نظر خبرگان و دانشگاهیان می‌تواند بار زیادی را از دوش سازمان حفاظت محیط زیست بردارد، طرح‌های پژوهشی باید با نظارت عالی و به‌روز رسانی دانش همکاران همراه باشد تا بودجه محدود پژوهشی صرف اولویت‌های واقعی شود و از پژوهش‌های تکراری یا کپی‌برداری گذشته پرهیز شود.

انصاری ضمن قدردانی از پژوهشگران برتر اظهار کرد: پژوهشگرانی که با نگاه علمی و مسئله‌محور توانسته‌اند بخشی از چالش‌های محیط زیست کشور را حل کنند قابل قدردانی هستند و ابراز امیدواری کرد که در سال آینده، فهرستی از طرح‌های اجرا شده و در دست اقدام ارائه شود، نه طرح‌های روی زمین مانده که تاثیری در بهبود روند چالش‌های محیط زیست نخواهند داشت.