این آزمایش خون می‌گوید کدام دارو برای شما بهتر است!

ایده روز آنلاین – آرش نهاوندی: تا به حال برایتان پیش آمده که دارویی را مصرف کنید اما نتیجه‌ای که انتظار دارید از آن نگیرید؟ شاید تصور کنید دارو موثر نبوده، اما گاهی مسئله چیز دیگری است؛ بدن هر فرد ممکن است به دلیل تفاوت‌های ژنتیکی، واکنش متفاوتی به یک دارو نشان دهد. حالا یک آزمایش خون جدید تلاش می‌کند این تفاوت‌ها را شناسایی کند و به پزشکان بگوید کدام دارو برای هر فرد مناسب‌تر است.

یکی از نمونه‌های جالب در این زمینه، مصرف اسید فولیک برای کاهش سطح هموسیستئین است؛ ماده‌ای در خون که افزایش آن می‌تواند با بالا رفتن خطر بیماری‌های قلبی مرتبط باشد. در برخی بیماران، مصرف معمول اسید فولیک نتوانسته سطح این ماده را به اندازه کافی کاهش دهد. بررسی‌های ژنتیکی در چنین مواردی نشان داده است که برخی افراد دارای تغییر ژنی هستند که توانایی بدن آنها را برای تبدیل اسید فولیک به شکل فعال آن یعنی «متیل‌فولات» کاهش می‌دهد. در نتیجه، این افراد ممکن است به جای اسید فولیک معمولی، به شکل دیگری از این ماده پاسخ بهتری بدهند. جالب اینکه حدود ۳۰ درصد افراد این تغییر ژنتیکی را دارند و با یک آزمایش خون قابل شناسایی است.

حالا فناوری جدیدی به نام «میرا وان» (Mira One) تلاش می‌کند این نگاه شخصی‌سازی‌شده به درمان را گسترش دهد. این آزمایش که توسط پلتفرم فناوری سلامت PreventiveHealth.ai در هند توسعه یافته، تنها یک آزمایش ساده خون نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از اطلاعات سلامت فرد را در قالب یک گزارش جامع ارائه می‌کند.

در این آزمایش، علاوه بر بررسی نشانگرهای خونی، اطلاعات ژنتیکی فرد نیز تحلیل می‌شود تا مشخص شود بدن او چگونه ممکن است به داروهای مختلف واکنش نشان دهد. این بخش که «فارماکوژنومیکس» نام دارد، به بررسی ارتباط بین ژن‌های افراد و نحوه اثرگذاری داروها می‌پردازد. به کمک این اطلاعات، پزشکان می‌توانند تشخیص دهند کدام دارو احتمالاً اثربخشی بیشتری دارد و کدام دارو ممکن است برای یک فرد مناسب نباشد.

خون‌گیری برای تشخیص داروی مناسب‌تر

این آزمایش با یک نمونه‌گیری خون، سه دسته اطلاعات را بررسی می‌کند: نخست، توالی‌یابی کل ژنوم که اطلاعات ثابت ژنتیکی فرد را مشخص می‌کند و معمولاً یک بار انجام می‌شود. دوم، بررسی ژن‌هایی که بر واکنش بدن به داروها تاثیر می‌گذارند و سوم، آزمایش‌های خونی که می‌توان آنها را در طول زمان تکرار کرد و با توجه به ویژگی‌های ژنتیکی فرد تفسیر کرد.

گزارش نهایی این آزمایش در سه بخش ارائه می‌شود: موارد مثبت درباره وضعیت سلامت فرد، اقداماتی که نیاز به توجه دارند و مواردی که باید در آینده پیگیری شوند. البته اطلاعات حساس ژنتیکی، مانند برخی خطرات مربوط به بیماری‌های عصبی، تنها با رضایت فرد در اختیار او قرار می‌گیرد.

هوش مصنوعی هنوز جایگزین مناسبی نیست

با وجود پیشرفت چنین فناوری‌هایی، کارشناسان تاکید می‌کنند هوش مصنوعی و آزمایش‌های ژنتیکی هنوز جای پزشکان متخصص را نمی‌گیرند. هوش مصنوعی می‌تواند به شناسایی الگوها کمک کند، اما تفسیر دقیق اطلاعات ژنتیکی همچنان به دانش متخصصان ژنتیک، پزشکان و کارشناسان بیوانفورماتیک نیاز دارد؛ چرا که یک برداشت اشتباه از داده‌های ژنتیکی می‌تواند پیامدهای مهمی برای سلامت افراد داشته باشد.

بیشتر بخوانید: