درباره ترس بیش از حد از بیمار شدن

به گزارش ایده روز آنلاین، فرد دچار «اختلال اضطراب بیماری» – که در گذشته «خودبیمارانگاری یا هیپوکندریازیس» نامیده می‌شد، ممکن است به سادگی با هر چیزی که بتوان آن را نشانه‌ای از بیماری تفسیر کرد- از جمله احساسات بدنی طبیعی، عملکردهای بدن و علائم خفیف – دچار هراس شود.

برای چنین فردی، چنین تجربه‌هایی ممکن است حاکی از وجود بیماری‌ای با پیامدهای وخیم باشد. برای نمونه، ممکن است فرد نگران باشد که صداهای طبیعی دستگاه گوارش، تعریق، یا وجود لکه‌ای روی پوست، نشانه‌هایی از یک بیماری تهدیدکننده حیات هستند.

فرد مبتلا به «اختلال اضطراب بیماری» ممکن است به‌طور خاص نگران یک دستگاه یا اندام خاص در بدن، مانند دستگاه قلبی-عروقی یا دستگاه گوارش باشد. اطمینان‌بخشیِ پزشک و حتی انجام یک ارزیابی پزشکی کامل نیز اغلب نمی‌تواند ترس‌های فرد را برطرف کند؛ یا اگر هم برای مدتی باعث آرامش شود، ممکن است بعداً نگرانی‌های دیگری جایگزین آن شوند.

در موارد شدید این اختلال، فرد ممکن است از پزشکی به پزشک دیگر مراجعه کند، به این امید که کسی پیدا شود و بیماریِ موردِ ترسِ او را تأیید کند. این وضعیت می‌تواند باعث کلافگی یا خشمِ هم بیمار و هم پزشکان شود. گاهی اوقات، این الگو مانع از آن می‌شود که فرد در صورت ابتلا به یک بیماری جسمیِ واقعی – که درمان شناخته‌شده و مؤثری هم برای آن وجود دارد – بتواند مراقبت‌های پزشکی مناسب را دریافت کند.

برخی از افراد مبتلا به این اختلال، در گذشته – مثلاً در دوران کودکی – تجربه ابتلا به یک بیماری جدی را داشته‌اند. اختلال اضطراب بیماری اغلب در اوایل بزرگسالی آغاز می‌شود و ممکن است سال‌ها به طول انجامد، هرچند امکان بروز آن در هر سنی وجود دارد. علائم این اختلال ممکن است پس از وقوع رویدادهای استرس‌زا، مانند از دست دادن یکی از عزیزان، شدت یابند.

اگرچه بیماری‌های جسمی ناخوشایند هستند، اما می‌توانند مزایایی نیز به همراه داشته باشند؛ از جمله رهایی از مسئولیت‌ها و دریافت توجه و مراقبت از سوی اعضای خانواده، دوستان و پزشکان. «اختلال اضطراب بیماری» ممکن است ناشی از همین مزایا باشد، هرچند فرد اغلب از وجود چنین انگیزه‌ای آگاه نیست.

توجه داشته باشید که «اختلال اضطراب بیماری»، تمارض نیست. در اختلال اضطراب بیماری، بیمار تظاهر نمی‌کند؛ بلکه او واقعاً باور دارد که خطر ابتلای به یک بیماری جدی وجود دارد و حقیقتاً دچار اضطراب می‌شود.

اختلال اضطراب بیماری سیر مشخص و معینی ندارد. این اختلال ممکن است در هر زمانی در دوران جوانی یا میانسالی آغاز شود. در مواردی که علائم شدید هستند و فرد دچار مشکلات یا آسیب‌پذیری‌های روان‌شناختی دیگری نیز می‌باشد، این اختلال احتمالاً طولانی‌تر خواهد بود. اگر شروع علائم ناگهانی‌تر باشد و با سایر علائم پزشکی (غیر روان‌شناختی) همراه باشد، معمولاً مدت‌زمان آن کوتاه‌تر است.

برخی از افراد مبتلا به «اختلال اضطراب بیماری» ممکن است دچار افسردگی، اضطراب یا یک اختلال روان‌پریشی دیگر هم باشند، که باید آن را درمان کرد.

از طرف دیگر علائم اختلال اضطراب بیماری ممکن است حتی زمانی که هیچ بیماری روانی دیگری وجود ندارد، بوسیله یک داروی ضد افسردگی تسکین یابند. همچنین شیوه‌های روان‌درمانی به خصوص رفتاردرمانی شناختی و مدیریت استرس هم به افراد مبتلا به این اختلال کمک می‌کنند.

درمانگران تکنیک‌های حواس‌پرتی و آرامش را آموزش می‌دهند و به بیماران کمک می‌کنند تا کمتر روی علائم خود تمرکز کنند و در عوض در مورد اینکه چگونه استرس، اضطراب و افسردگی ناراحتی روانی آنها را افزایش می‌دهد صحبت کنند. درمانگران توضیح می‌دهند که بسیاری از اقداماتی که بیماران برای تسکین اضطراب انجام می‌دهند، معمولاً نتیجه معکوس می‌دهد و علائمشان را بدتر می‌کنند.